Utahraptor
Utahraptor | |||
Kirkland, Gaston & Burge, 1993[1] | |||
Okres istnienia: 135 mln lat temu | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Typ | |||
Podtyp | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Infragromada | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Podrząd | |||
Infrarząd | |||
(bez rangi) | celurozaury | ||
Nadrodzina | |||
Rodzina | |||
Rodzaj |
Utahraptor | ||
Gatunki | |||
|
Utahraptor – rodzaj teropoda z rodziny dromeozaurów (Dromaeosauridae). Obejmuje jeden gatunek – Utahraptor ostrommaysi.
Etymologia
[edytuj | edytuj kod]- Utahraptor: Utah, Stany Zjednoczone; łac. raptor, raptoris „złodziej, grabieżca”, od rapere „chwycić, zawładnąć”[1].
- ostrommaysi: John Harold Ostrom (1928–2005), amerykański paleontolog; Chris Mays, amerykański pilot, prezes i jeden z założycieli Dinamation International Corporation[1].
Dane podstawowe
[edytuj | edytuj kod]Czas: wczesna kreda około 135 milionów lat temu[2]
Miejsce znalezisk: stan Utah w Stanach Zjednoczonych[3]
Długość: około 7 metra[3]
Wysokość: ok. 2 metrów[3]
Waga: około 500 kg[3]
Pokarm: mięso[3]
Znaczenie nazwy: "rabuś z Utah"[3]
Opis
[edytuj | edytuj kod]Utahraptor jest jednym z największych dromeozaurów[4][5]. Rozmiarami wyprzedza go najprawdopodobniej tylko południowoamerykański Austroraptor – każda z jego kości jest dłuższa niż odpowiadająca jej kość utahraptora[6]. Na stopie miał cztery palce, przy czym na drugim znajdował się potężny, hakowaty szpon. U wyrośniętego osobnika ów szpon mógł mieć nawet 24 cm długości[3]. Mniejsze pazury znajdowały się na palcach kończyn przednich[3]. Ten zwinny drapieżnik łączył zapewne szybkość z siłą, co pozwalało mu obezwładnić stosunkowo dużą zdobycz. Zadawał ciężkie rany, kopiąc stopami uzbrojonymi w śmiercionośne szpony w nieosłonięte części ciała ofiary – na przykład w brzuch – jednocześnie wczepiając się w nią chwytnymi przednimi łapami i wgryzając ostrymi, piłkowanymi zębami[3].
Galeria
[edytuj | edytuj kod]-
Model utahraptora
-
Model stopy utahraptora
-
Rozmiar największego znanego utahraptora porównany do rozmiaru człowieka
-
Utahraptor (JuraPark w Bałtowie)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d J.I. Kirkland, R. Gatson & D. Burge. A large dromaeosaurid (Theropoda) from the Lower Cretaceous of Eastern Utah. „Hunteria”. 2 (10), s. 5, 1993. (ang.).
- ↑ Robert M. Joeckel i inni, Berriasian–Valanginian Geochronology and Carbon-Isotope Stratigraphy of the Yellow Cat Member, Cedar Mountain Formation, Eastern Utah, USA, „Geosciences”, 13 (2), 2023, s. 32, DOI: 10.3390/geosciences13020032, ISSN 2076-3263 [dostęp 2023-08-21] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i James Kirkland , A large dromaeosaurid (Theropoda) from the Lower Cretaceous of Eastern Utah [online] [dostęp 2023-12-06] .
- ↑ Utahraptor ostrommaysorum | Natural History Museum of Utah [online], nhmu.utah.edu [dostęp 2023-12-06] (ang.).
- ↑ Thiago Vernaschi V. Costa , Normand David , Commentaries on different uses of the specific epithet of the large dromaeosaurid Utahraptor Kirkland et al., 1993 (Dinosauria, Theropoda), „Bulletin of Zoological Nomenclature”, 76, 30 kwietnia 2019 [dostęp 2023-12-17] (ang.).
- ↑ Fernando E Novas i inni, A bizarre Cretaceous theropod dinosaur from Patagonia and the evolution of Gondwanan dromaeosaurids, „Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences”, 276 (1659), 2009, s. 1101–1107, DOI: 10.1098/rspb.2008.1554, ISSN 0962-8452, PMID: 19129109, PMCID: PMC2679073 [dostęp 2023-12-06] (ang.).