Zamek Górny w Wilnie
![]() Zamek Górny w Wilnie | |
Państwo | |
---|---|
Okręg | |
Typ budynku | |
Styl architektoniczny | |
Położenie na mapie Wilna ![]() | |
Położenie na mapie Litwy ![]() | |
![]() |
Zamek Górny w Wilnie (lit. Vilniaus aukštutinė pilis) – zamek wybudowany w średniowieczu na szczycie Góry Zamkowej w Wilnie wcześniej zwanej Turzą.
Historia
[edytuj | edytuj kod]W XIV wieku Giedymin wzniósł na miejscu drewnianej murowaną warownię. Gdy w 1419 roku zamek spłonął, książę Witold polecił zbudować nowy murowany zamek w stylu gotyckim. Od czasów Aleksandra I Jagiellończyka mieściły się w zamku ludwisarnia i więzienie. Zygmunt II August odnowił budynek i umieścił w nim swoją bibliotekę. Uległ zniszczeniu w czasie najazdu moskiewskiego w latach 1655–1661. W 1661 roku bronił się w nim garnizon moskiewski, którym dowodził gubernator Daniło Myszecki (Myszeckij), jednak 3 grudnia 1661 roku moskiewska załoga, uwięziwszy swojego dowódcę, poddała się królowi Janowi Kazimierzowi, a nieprzyjacielscy żołnierze przeszli na służbę Rzeczypospolitej. Natomiast Myszecki za zbrodnie popełnione podczas okupacji Wilna został ścięty na miejskim rynku[1]. Odbudowany został częściowo pod koniec XVIII wieku, wtedy też rozebrano dwie baszty. Częściowo zachowaną trzecią basztę, zwaną dziś basztą Giedymina, w 1830 podwyższono o drewnianą nadbudówkę, którą rozebrano około 1930 roku.
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Celebrations_of_Vilnius_return_to_Lithuania_near_Gediminas_Tower_in_1939.jpg/240px-Celebrations_of_Vilnius_return_to_Lithuania_near_Gediminas_Tower_in_1939.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Vilnius_Gediminas_tower.jpg/200px-Vilnius_Gediminas_tower.jpg)
W połowie północnego zbocza Góry znajduje się placyk, na którym w 1863 roku w nocy Rosjanie pogrzebali zwłoki straconych na Łukiszkach uczestników powstania styczniowego. Na wiosnę 1921 w tym miejscu ustawiono krzyż drewniany wykonany według projektu Antoniego Wiwulskiego. W 1925 roku obok wspomnianego krzyża władze Wilna postawiły dwie tablice pamiątkowe w języku polskim – na jednej napisano „Nieznanemu żołnierzowi”, na drugiej – nazwiska 22 powstańców straconych w 1863 i 1864 roku na placu Łukiskim, między innymi przywódców powstania styczniowego na Litwie: Zygmunta Sierakowskiego, Konstantego Kalinowskiego, Bolesława Kajetana Kołyszkę oraz ks. Stanisława Iszorę[2]. Pomnik zniszczyli Sowieci w 1940 r. W latach 1938–1939 polscy konserwatorzy nadbudowali wieżę o jedno piętro. Baszta została częściowo uszkodzona w czasie II wojny światowej i odbudowana w latach 1956–1960 z przeznaczeniem na Muzeum Zamku Wileńskiego. Na początku 2017 roku na zboczu góry archeolodzy odnaleźli grób polskiego generała Zygmunta Sierakowskiego[2][3].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ http://pbc.biaman.pl/Content/14108/ks6169_OCR.pdf
- ↑ a b Tajemnica Góry Giedymina, znaleziono szczątki 17 ciał, „wyborcza.pl” [dostęp 2018-08-07] (pol.).
- ↑ Szczątki powstańców styczniowych odnaleziono w Wilnie?, „NIEZALEZNA.PL”, 11 lutego 2017 [dostęp 2018-08-07] (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Jadwiga Rogoża, Jarosław Swajdo, Wilno: barok z kamienia i obłoków, Kraków 2003, Wydawnictwo Bezdroża 2003, ISBN 83-916762-8-5.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Zamek w Wilnie. Zamkiobronne.pl
- Archiwalne widoki zamku w bibliotece Polona