Irtyx
Irtyx[1] (errusieraz: Иртыш; kazakheraz: Ертiс, Ertis; tatareraz: Иртеш, İrteş; txineraz 额尔齐斯
Bere bazterrak Han dinastiak, Kalmik herriak eta mongoliarrek okupatu zituzten, XVI. mendearen bukaeran errusiarrak iritsi arte.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Mongolia eta Txina bereizten dituzten Altai mendien hego-mendebaldeko hegaleko glaziarretan du iturria[2]. Jarraian Txinako Xinjiang, Kazakhstan eta Errusiako Omsk oblasta, Tiumen oblasta eta Khanti-Mansi zeharkatzen ditu. Khanty-Mansisketik gertu Obera isurtzen da.
Irtyxen ibaiadar nagusiak Ixim (2.450 km), Tobol (1.591 km), Demianka (1.160 km), Konda (1.097 km) eta Om (1.090 km) dira.
Ibai bazterreko hiri nagusiak honako hauek dira:
- Kazakhstanen: Oskemen, Semei eta Pavlodar.
- Errusian: Omsk, Tara, Tobolsk eta Khanty-Mansisk.
Hidrometria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Irtyx ibaiaren emaria 1974-1999 bitartean neurtua izan da Khanty-Mansisken (Obera isuri baino 20 km lehenago)[3]. Gune horretan, drainatutako eremuak 1.650.000 km² ditu, arro osoaren % 99. Bertan urteko batez besteko emaria 2.733 m³/s da; emari handiena ekainean du (6.671 m³/s) eta txikiena martxoan (972 m³/s).
Irtyx ibaiaren batez besteko emariak (m³/s), Khanty-Mansisken neurtuak
Datuak: 1974 eta 1999 artean
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/eu/timeline/npm3xxplg8qbwhnq2g3tuxidncxfrmd.png)
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskaltzaindiaren 159. araua
- ↑ a b c Irtysh River[Betiko hautsitako esteka] Global.britannica.com
- ↑ Irtyx ibaia Khanty-Mansisken R-arcticnet.sr.unh.edu