Stjórnmál
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Lausanne-elections-p1030697.jpg/220px-Lausanne-elections-p1030697.jpg)
Stjórnmál er ferli bindandi ákvarðanatöku fyrir hóp af fólki. Algengast er að tala um stjórnmál í sambandi við ákvarðanatöku fyrir ríki og sveitarfélög, en hugtakið getur einnig átt við um stjórnun fyrirtækja, og félagasamtaka. Í lýðræðisríkjum sem byggja á fulltrúalýðræði eru stjórnmálamenn kosnir til valda. Þeim er falið umboð til ákvarðanatöku fyrir hóp fólks. Harold Lasswell, þekktur bandarískur stjórnmálafræðingur á fyrri hluta 20. aldarinnar, sagði að stjórnmál snerust um „hver fengi hvað, hvenær og hvernig”.[1]
Í hnattrænu samhengi eru ríki grunneiningar stjórnmála. Þýski félagsfræðingurinn Max Weber skilgreindi stjórnmál sem „viðleitni til að eiga hlut í völdum eða til að hafa áhrif á skiptingu valda, hvort sem er milli ríkja eða milli hópa manna innan sama ríkis.”[2] Max Weber er einnig höfundurinn að einni víðteknustu skilgreiningu á ríkinu en það er sú félagslega stofnun sem hefur réttmætan og viðurkenndan einkarétt á beitingu líkamlegs ofbeldis á ákveðnu landssvæði. Hér erum við því aftur komin að lykilhugtökunum ríki og vald.
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ Lasswell, Harold. Politics: Who Gets What When, How. 1936. New York: McGraw-Hill
- ↑ Max Weber (1973). Mennt og máttur. Hið íslenska bókmenntafélag. bls. 121.
Heimildir
[breyta | breyta frumkóða]- Páll Skúlason (1984). Hvað eru stjórnmál? : um þrjú ólík grundvallarviðhorf til ríkisins.
- Max Weber (1973). Mennt og máttur. Hið íslenska bókmenntafélag.