ewr
Bilêvkirin
[biguhêre]Navdêr
[biguhêre]Zayenda nêr a binavkirî | ||
---|---|---|
Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
Navkî | ewr | ewr |
Îzafe | ewrê | ewrên |
Çemandî | ewrî | ewran |
Nîşandera çemandî | wî ewrî | wan ewran |
Bangkirin | ewro | ewrino |
Zayenda nêr a nebinavkirî | ||
Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
Navkî | ewrek | ewrin |
Îzafe | ewrekî | ewrine |
Çemandî | ewrekî | ewrinan |
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/Anvil_shaped_cumulus_panorama_edit.jpg/250px-Anvil_shaped_cumulus_panorama_edit.jpg)
ewr nêr
- ava yan cemeda li esmanan ya ku baran yan berf jê çêdibin û dibarin
- Dû re ewr, ewravî çûn, dinê ji hev bînijî û bû sayî, baye kûr hat. — (Eyüp Kiran, Dewrêşê Evdî Kulîlka Bilbizêk û Rim, Nûbihar, 2018, çapa 4em, r. 31, ISBN 978-9944-360-95-1)
- komeke tiştan li hewa
- ewrekî tozê
- ewrekî teyran
- pirt an parçeyeke gewr yan tarî
- Ewr ketiye ser çavê wî. (Ew bi çavê xwe nabîne.)
- (mecazî) bela yan tişta/ê ku belkî bibe bela
- Ewrên reş û tarî esmanê welatê me girtiye.
- (kompûternasî) Internet, heçku wek ewrekî li her derê hazir bo hilgirtin û gihandina materyalan
- (Nimûneyekê bide) (biguhêre)
- (Reşwî) esman (bes li hin deran tê vê maneyê)
- (Nimûneyekê bide) (biguhêre)
Ji wêjeya klasîk
[biguhêre]- 'Îd e û da 'alemê bang-i sefayê xas û 'am
Mah-i new ebrû numandin çû ji ber 'ewr û xemam
Xweş bi dor camê işaret kir hilalê saqiyan — (Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640)
Bi alfabeyên din
[biguhêre]Herwiha
[biguhêre]Dijmane
[biguhêre]- sahî (esmanê bêewr)
Bide ber
[biguhêre]Jê
[biguhêre]Etîmolojî
[biguhêre]Hevreha soranî ھەور (hewr), kurdiya başûrî ewr, hewramî hewr, zazakî hewr / ewr / hor / or, belûçî اور (ewr) / هور (hewr), farisî ابر (ebr), tacikî абр (abr), osetî арв (arv: esman) û ӕвра́гъ (ævráǧi: ewr), peştûyî اوره (اvrه) (owrë́) û ووره (vorه) (wore), pehlewî ebr, avestayî 𐬀𐬡𐬭𐬀 (a
Ji heman rehê proto-hindûewropî herwiha peyveke din ya bi maneya ewr bi awayê *nébʰos (bi maneya "ewr" û "şilî") hebû ku serekaniya peyvên gelek zimanan yên bi maneya "şilî" yan "ewr" e. Bo zêdetir agahiyan binêrin: nem.
Hêjayî gotinê ye ku о́блако (óblako: ewr) ya rusî ne hevreha peyva ewr e tevî ku hinekî dişibe hevrehên peyva "ewr" jî.
Bi maneya "Internet" wergereke nû ya yekser ji peyva "cloud" ya îngilîzî ye.
Çavkanî: Novák r. 199, Horn, Watkins, Etymonline | Pokorny: 315-316
Bi zaravayên din
[biguhêre]Werger
[biguhêre]- Abagayî: monaƀeʔne
- Abazayî: пстхӏва (pstḥvā)
- Abxazî: аԥсҭцəа (āpstcəā)
- Açehî: awan
- Adîgeyî: ошъуапщэ (oŝ°āpš̍ă)
- Afarî: darur
- Afrîkansî: wolk
- Agtayiya kagayanî ya navendî: kulam
- Aguarunayî: yuhagkim
- Ajië: kō
- Akadî: 𒅎𒋛𒀀 m (erpetu)
- Alabamayî: onoolichi
- Albanî: re m
- Alêwîtî: inkamiigus pj
- Alviri-Vidari:
- Elwîrî-wîderî: اور (evr)
- Almaniya bilind a navîn: wolken nt
- Almanî: Wolke m, Gewölk nt
- Altayiya başûrî: булут (bulut)
- Amharî: ደመና (dämäna)
- Amîs: 'o'ol
- Aneme wakeyî: ou
- Aragonî: boira m
- Aramî:
- Arawak: ulalo, uraro
- Argobbayî: ዶና (dona)
- Aromanî: nior n
- Arrernteyiya rojavayî: angkulye
- Asamî: ডাৱৰ (dawor), মেঘ (megh), মেহ (meh), বাদল nt (badol)
- Astûrî: ñube m, cirru n
- Aşanînkayî: mencori
- Avarî: накӏкӏ (naḳ̄)
- Avestayî: 𐬨𐬀𐬉𐬖𐬀 n (maē
γ a) - Aymarayî: qinaya
- Aynuyî: クル (kuru), クリ (kuri), ニㇱ (nis), ニㇱクㇽ (niskur)
- Azerî: bulud
- Bahnarî: hơmơ̆l
- Bajwayiya kendava rojava: awan
- Baskî: hodei → eu
- Başkîrî: болот (bolot)
- Bau bidayuh: abun
- Baureyî: roeamokonoe'
- Bejayî: saab
- Belarusî: хма́ра m (xmára), во́блака nt (vóblaka)
- Belûçî: جڑ (juř), جمر (jamar, jammar), جمبر (jambar)
- Bengalî: মেঘ → bn (megh)
- Biaoyî: wan⁴
- Bikol Central:
- Bîkoliya naverast: dampog
- Bîkoliya naverast: panganuron
- Bisayayiya bruneyî: awan
- Bîslamayî: klaod
- Bojpûrî: बादर n (bādar)
- Bokarî: doŋmuk
- Bontociya rojhilatî: fonat, lifo-o
- Brajî: बादर n (bādar)
- Bretonî: koumoul n
- Bruneyî: awan
- Bruyiya rojhilatî: ramứl
- Bugî: ellung
- Bulgarî: о́блак n (óblak)
- Burmayî: တိမ် → my (tim)
- Buryatî: үүлэн (üülen)
- Çadongî: fa³
- Çamicuroyî: polawa'ti
- Çaxatayî: بولوت (bulut)
- Cham:
- Çeçenî: марха (mar
χ a) - Çekî: mrak → cs n, oblak → cs n
- Çepangî: मुस्
- Çerokî: ᎤᎶᎩᎸ (ulogilv)
- Çeyenî: vo'e
- Çîçewayî: mtambo
- Çînî:
- Çuvaşî: пӗлӗт (pĕlĕt)
- Çûkî: kuchu
- Dakotayî: maxpíya
- Danmarkî: sky g
- Dargwayî: гъагул (
γ agul) - Darkinjungî: yura
- Divehî: ވިލާ (vilā)
- Dolganî: былыт (bılıt)
- Dongşîangî: olien
- Doteliyî: बादल (bādal)
- Dupaningan agtayî: ulap
- Emilî: nóvvla m
- Endonezyayî: awan → id
- Erebî: سَحَابَة → ar m (saḥāba), سِحَابَة m (siḥāba), غَيْمَة → ar m (ḡayma), غَمَامَة m (ḡamāma), عَنَان n (ʿanān)
- Ermenî: ամպ (amp)
- Erzayî: пель (pelʹ)
- Esperantoyî: nubo → eo
- Estonî: pilv
- Etiyopiya klasîk: ደመና (dämäna), ጊሜ (gime)
- Evenî: төгэчин (tögəcin)
- Evenkî: тӯксу (tūksu)
- Eweyî: alĩlikpo nt
- Extremaduranî: nuvi m
- Farisî: ابر (abr), میغ → fa (miğ), مزنه (mozne)
- Farsiya başûr-rojavayî: ابر (abr)
- Ferî: skýggj nt
- Fîjî: ou → fj
- Fînî: pilvi → fi
- Fransî: nuage → fr n
- Friyolî: nûl n, nìul n
- Frîsiya bakur: wolk nt, swark nt
- Frîsiya saterlandî: Wulke m
- Frîsî: wolk g
- Gaelîka skotî: neul n, sgòth m
- Gagawzî: bulut
- Galîsî: nube m, nuben m, neboeira m, neuba m, buzarro n, farroupa m
- Gamîlaraayî: yuru, baama
- Gotî: 𐌼𐌹𐌻𐌷𐌼𐌰 n (milhma)
- Gujaratî: વાદળ nt (vādaḷ)
- Gurcî: ღრუბელი → ka (ɣrubeli)
- Guwaranî: arai
- Haîtî: nwaj
- Harsusiyî: seḥōb
- Hawayî: ao
- Higaononî: gabon
- Hindî: मेघ n (megh), बादल n (bādal), अभ्र n (abhra)
- Hirî motuyî: ori
- Hîlîgaynonî: gabon, panganud
- Hîrî motuyî: ori
- Hîtîtî: 𒀠𒉺𒀸 g (alpas)
- Hmongî: huab
- Holendî: wolk → nl m
- Iştihardî: اِاُر (eor)
- Îbanagî: kunam
- Îbranî: עָנָן n (anán)
- Îdoyî: nubo → io
- Îgboyî: urukpu
- Îlokanoyî: ulep
- Îngilîziya kevn: wolcn nt
- Îngilîziya navîn: cloud
- Îngilîzî: cloud
- Îngriyî: pilvi
- Îngûşî: морх (mor
χ ) - Înterlîngua: nube
- Înuîtî: ᓄᕗᔭᖅ
- Înupîakî: nuviya, nuvuya
- Îranunî: gabun
- Îrlendî: scamall n, néal n
- Îrlendiya kevn: nél n
- Îtalî: nuvola → it m, nube → it m, nembo → it n
- Îtelmenî: йайаӈ (jajaŋ)
- Îvatanî: demdem
- Îzlendî: ský → is nt
- Japonî:
雲 → ja (くも, kumo) - Javayiya kevn: megha
- Javayî: méga → jv
- Kabiyeyî: mɩnʋʋ
- Kalalîsûtî: nuiaq
- Kalingayiya başûrî: lifuu
- Kalmîkî: үүлн (üüln)
- Kambaatayî: dumeesa
- Kannadayî: ಮೇಘ → kn (mēgha)
- Kanuriyî: fógo, fowo
- Kapampanganî: biga, ulap
- Karaçay-balkarî: булут (bulut)
- Karaîmî: bulut
- Karakalpakî: bult
- Karelî: pilvi
- Kaşûbî: blóna m, chmùra m
- Katalanî: núvol n
- Katuyiya rojhilatî: đhaluc
- Keçwayî: phuyu → qu, puyu, pukutai
- Keley-i kallahanî: kulput
- Khinalugî: ункӏ (unḳ)
- Kirgizî: булут → ky (bulut)
- Kîkûyûyî: itu 5
- Kîmaragangî: tawan
- Kîngalî: වලාකුළ (walākuḷa)
- Kînyarwandayî: igicu 7 an 8
- Komî-permyakî: кымӧр (kymör)
- Konkanî: मॉड nt (mŏḍ)
- Koreyî: 구름 → ko (gureum)
- Kornî: kommol m, kobmol m, comol m
- Korsîkayî: nivulu → co n
- Kreyoliya morîtanî: nyaz
- Kreyoliya seyşelî: nyaz
- Kumikî: булут (bulut)
- Kunayî: ipa
- Kuyî: lmʌ̤l
- Ladînî: nigola m
- Lakî: ттурлу (t̄urlu)
- Latgalî: muokuļs, tyucs
- Latînî: nūbēs → la m
- Latviyayî: mākonis → lv n
- Lawsî: ເມກ (mēk), ເຝື້ອ → lo (fư̄a)
- Lazî: პულა (ṗula)
- Lezgînî: циф (cif)
- Lingalayî: lipata 5 an 6
- Livvî: pil'vi
- Lîgûrî: nuvia m
- Lîmbûrgî: wólk m
- Lîtwanî: debesis → lt n
- Lîvonî: pīla
- Lombardî: nivola m, nigola m, nugra m
- Lubuagan kalingayî: libuu
- Ludianî: pil'v
- Luksembûrgî: Wollek → lb m
- Mòçenoyî: bolkh m
- Maguindanaoyî: gabun
- Makasarî: rammang
- Makedonî: облак n (oblak)
- Malagasî: rahona → mg
- Malayalamî: മേഘം → ml (mēghaṃ), മുകിൽ → ml (mukil), എഴിലി → ml (eḻili)
- Malezî: awan → ms, mega, merawan
- Maltayî: sħaba m
- Mançûyî: ᡨᡠᡤᡳ (tugi)
- Manipurî: ꯂꯩꯆꯤꯟ
- Manksî: neuheelys n, bodjal n
- Mansî: тул (tul)
- Maorî: kapua, kēkēao, ao → mi
- Mapuçî: xomv
- Maquiritarî: ka'dutu
- Maranaoyî: minanggar, gabon
- Maratî: ढग → mr n (ḍhag), मेघ n (megh)
- Marî:
- Mariya rojhilatî: пыл
- Marwarî: बादळी (bādaḷī)
- Masayî: ɛnkatampôî
- Masbatenyoyî: dampog
- Matalî: habaga
- Mayayiya yukatekî: múunyal, múuyal
- Mecarî: felhő, felleg → hu
- Megrelî: მუნაფა (munapa)
- Melanauyiya navendî: awan
- Misrî:
(sṯzw) - Mîrandî: nubre m
- Mongolî: үүл → mn (üül)
- Monî: မတ် ဗြဲ (mòt pròa)
- Montagnaîsî: kashkuan
- Muak sa-aakî: bɔt² cʰaːj¹
- Mulamî: kwa³
- Muongî: mầl
- Mwanî: wingu 5
- Nahwatlî: mixtli → nah
- Nanayî: тэвэксэ (tevekse)
- Napolîtanî: nura m
- Navajoyî: kʼos
- Nedersaksî:
- Almaniya jêrîn a almanî: Wulk m
- Nenetsiya tundra: тир (tir)
- Nepalî: बादल (bādal)
- Newarî: सुपाँय् (supām̐y)
- Nîvxî: лах (lax)
- Nogayî: булыт (bulıt)
- Nooneyî: ke-mbɛ̂ù
- Normandî: nouage n, nuage m, nuaée m, nwadj m
- Norwecî:
- Nzadî: ekɔ́
- Ojibweyî: aanakwad
- Okînawanî: くむ (kumu)
- Oksîtanî: nívol → oc n, nubla → oc m
- Oriyayî: ମେଘ → or (meghô)
- Oroçî: tokso
- Oromoyî: duumessa
- Osetî: мигъ (miǧ), ӕврагъ (ævraǧ)
- Osmanî: بولوت (bulut)
- Oygurî: بۇلۇت (bulut)
- Ozbekî: bulut → uz
- Pa'o karen: မို့အေး
- Pacohî: aluôt
- Palî: megha n, abbha nt
- Papyamentoyî: nubia
- Peştûyî: ورېځ m (woreź)
- Piedmontîsî: nìvola m
- Pîttcantcatcarayî: ngangkali
- Plodîşî: Wolkj m
- Polabî: tǫco
- Polonî: chmura → pl m, obłok → pl n
- Portugalî: nuvem → pt m
- Prakrîtiya maharastrî: 𑀫𑁂𑀳 n (meha), 𑀅𑀩𑁆𑀪 nt (abbha)
- Prusiya kevn: wupyan
- Puncabî: ਬੱਦਲ਼ n (baddaḷ)
- Qazaxî: бұлт → kk (būlt)
- Rajasthanî: बादळ (bādaḷ)
- Rapanuyî: rangi
- Rejangî: ꥆꥀꥐ (awan)
- Rohingyayî: miyúla
- Romagnolî: nuvla
- Romancî: nivel n, nibel n, neivel n, nebla m, neabla m, nüvla m
- Romanyayî: nor → ro n
- Rungusî: kavut
- Rusî: о́блако nt (óblako), ту́ча m (túča)
- Rusînî: хмара m (xmara)
- S'gaw karenî: တၢ်အၢၣ် (ta̱ ʼuh̀)
- Sahoyî: darur
- Samî:
- Samoayî: ao → sm
- Sangisarî: ارب (arb)
- Sanskrîtî: मेघ → sa n (megha), अभ्र → sa nt (abhrá), वारिद → sa n (vārida)
- Sardînî: nue, nughe, nui
- Sebopî: avun
- Sebwanoyî: panganod
- Sicîlî: nìvula m
- Sidamoyî: dumeesa
- Sindhî: بَادَلُ n (bādalu)
- Sirboxirwatî:
- Skotî: clood
- Slovakî: mrak n, oblak n
- Slovenî: oblak → sl n
- Somalî: caad n, daruur → so
- Sorbî:
- Sorbiya jêrîn: mrok n
- Sotoyiya bakur: leru
- Spanî: nube → es m
- Sundanî: méga
- Swahîlî: wingu → sw 5 an 6
- Swazî: lifu → ss 5 an 6
- Swêdî: moln → sv nt, sky → sv
- Şanî: မွၵ်ႇ (mòak), ၽႃႈ (phāa)
- Şipibo-coniboyî: coín
- Şîngazîcayî: ɓingu 5 an 6 (bingu)
- Şonayî: gore 5
- Şorî: пулут (pulut)
- Tacikî: абр → tg (abr)
- Tagal murutî: haun
- Tagalogî: ulap → tl, alapaap → tl
- Tagbanwayiya kalamî: panganud
- Talişî: av
- Tamîlî: மேகம் → ta (mēkam)
- Taosî: phę́na
- Tarantinoyî: nuvole m
- Tarifitî: asegnu n, aseynu n
- Tausugî: gabun
- Tayî: เมฆ → th (mêek)
- Tayî nüa: ᥛᥩᥐᥱ (mǒak)
- Telûgûyî: మేఘము → te (mēghamu), ధూమయోని → te (dhūmayōni), పయోధరము → te (payōdharamu)
- Teteriya krîmî: bulut
- Teterî: болыт → tt (bolıt), bolıt
- Tetûmî: kalohan
- Tidoreyî: buloh
- Tigrînî: ደበና → ti (däbäna)
- Timugon murutî: gaun
- Tirkî: bulut → tr
- Tirkmenî: bulut → tk
- Tiwî: yirrakunga
- Tîbetî: སྤྲིན་པ (sprin pa), སྤྲིན (sprin)
- Tlingitî: kugóos
- Tofalarî: булут (bulut)
- Tokpisinî: klaut
- Tongî: ao
- Toxarî A: tärkär
- Toxarî B: tarkär
- Tswanayî: leru 5 an 6
- Tuvanî: булут (bulut)
- Udiheyî: tokɵ
- Udmurtî: пилем (pilem)
- Ugarîtî: 𐎓𐎗𐎔𐎚 (ʿrpt)
- Umbunduyî: elende
- Urdûyî: میگھ n (megh), بادل n (bādal), ابر → ur (abr), سحاب (sahāb)
- Urdûyî: سحاب (sahāb)
- Urdûyî: سحاب (sahāb)
- Ûkraynî: хма́ра m (xmára)
- Venîsî: nùvoła m, nioła m, neoła m
- Vepsî: pil'v
- Viyetnamî: mây → vi
- Volapûkî: lefog → vo, lefogem
- Voroyî: pilv'
- Votî: pilvi
- Walonî: nûlêye → wa m
- Warayî: dampog
- Warlpirî: milpirri
- Waujayî: iyepe
- Weylsî: cwmwl n, cymylau → cy m pj
- Wiradhurî: yuru, yurong
- Wiyotî: laptóhw
- Wîlamowî: gywylḱ nt
- Xakasî: пулут (pulut)
- Ximêrî: ពពក → km (pôpôk)
- Xosayî: ilifu 5 an 6
- Yakutî: былыт (bılıt)
- Yamanayî: xoka
- Yamî: cinalab
- Yidîşî: וואָלקן n (volkn), כמאַרע m (khmare)
- Yonagunî:
雲 (nmu) - Yupîkiya navendî: amirlu, qilaggluk
- Yurokî: leptenok
- Yûnaniya pontî: σύνεφα (súnepha)
- Yûnanî: σύννεφο → el nt (sýnnefo), νέφος → el nt (néfos)
- Zêlandî: wolk n
- Zhuangî: fwj → za
- Zuluyî: ifu → zu 5 an 6, iyezi 5 an 6
- ǃXóõ: ǃqhàa gǀqhūã
- Kurmancî
- Bilêvkirina IPAyê bi kurmancî
- Dengên kurmancî ji Amedê
- Deng bi kurmancî
- Dengên kurmancî ji Bidlîsê
- Navdêr bi kurmancî
- Navdêrên nêr bi kurmancî
- Jêgirtin bi kurmancî
- Maneyên mecazî bi kurmancî
- Kompûternasî bi kurmancî
- Reşwî
- Ji wêjeya klasîk (kurmancî)
- Peyvên kurmancî ji proto-hindûewropî
- Werger bi aramiya babîlonî ya cihûyî