Dari i Madh
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/Darius_I.jpg/220px-Darius_I.jpg)
Dariusi I (persishte e vjetër: Dārayavaʰuš; greqisht:
Dari u ngjit në fron duke përmbysur monarkun akaemenid Bardiya (ose Smerdis), për të cilin ai pretendonte se ishte në fakt një mashtrues i quajtur Gaumata. Mbreti i ri u ndesh me rebelime në të gjithë perandorinë, por e shuajti secilën prej tyre; një ngjarje e rëndësishme në jetën e Darit ishte ekspedita e tij për të nënshtruar Greqinë dhe për të ndëshkuar Athinën dhe Eretrinë për pjesëmarrjen e tyre në Revoltën Jonike. Edhe pse fushata e tij përfundimisht rezultoi në dështim në Betejën e Maratonës, ai ia doli në rinënshtrimin e Trakisë dhe zgjeroi Perandorinë Akaemenide përmes pushtimeve të tij të Maqedonisë, Cikladave dhe ishullit Naksos.
Dari organizoi perandorinë duke e ndarë në provinca administrative, secila e qeverisur nga një satrap. Ai organizoi prerjen e monedhave akaemenide si një sistem të ri monetar uniform dhe e bëri aramaishten një gjuhë bashkëzyrtare të perandorisë së bashku me persishten. Ai gjithashtu e vuri perandorinë në gjendje më të mirë duke ndërtuar rrugë dhe duke futur peshat dhe masat standarde. Nëpërmjet këtyre ndryshimeve, Perandoria Akaemenide u centralizua dhe u bashkua. Dari ndërmori projekte të tjera ndërtimi në të gjithë mbretërinë e tij, duke u përqendruar kryesisht në Suza, Pasargada, Persepol, Babiloni dhe Egjipt. Ai kishte një mbishkrim të gdhendur në një faqe shkëmbi të malit Behistun për të regjistruar pushtimet e tij, e cila më vonë do të bëhej dëshmi e rëndësishme e gjuhës së vjetër perse.
Dari përmendet në librat e Hagait, të Zakarisë, të Danielit dhe të Ezra-Nehemias të Biblës Hebraike (Dhiata e Vjetër e Krishterë).