Văn ngôn
Văn ngôn | |
---|---|
chữ Hán | |
Khu vực | Trung Quốc, bán đảo Triều Tiên, Nhật Bản và Việt Nam (vùng văn hóa chữ Hán) |
Tổng số người nói | không chính gốc |
Hạng | không xếp hạng |
Phân loại | Hán-Tạng
|
Hệ chữ viết | chữ Hán |
Mã ngôn ngữ | |
ISO 639-1 | zh |
chi (B) zho (T) | |
ISO 639-3 | lzh |
Văn ngôn (chữ Hán:
Sử dụng
[sửa | sửa mã nguồn]Văn ngôn từng được dùng trong các văn bản chính thức không những ở Trung Quốc mà cả ở những nước chịu ảnh hưởng Hán học như Triều Tiên (tiếng Hàn gọi là hanmun, Hán văn), Việt Nam và Nhật Bản (tiếng Nhật: kanbun, Hán văn). Sang thế kỷ XX, tại Trung Quốc, văn ngôn bị loại bỏ bởi văn bạch thoại, một dạng văn viết dựa trên nền tảng văn nói Quan thoại. Trong khi đó ở các nước, Hàn, Nhật và Việt thì ngôn ngữ bản xứ chiếm lĩnh văn đàn. Văn ngôn cũng mất địa vị là phương tiện hành văn trong sách vở.
Một cách nhận diện rõ rệt để phân biệt văn ngôn và văn bạch thoại ngày nay là văn ngôn hay dùng những chữ
Lấy ví dụ câu đầu trong Bình Ngô đại cáo, một áng văn chương quan trọng của người Việt viết từ thế kỷ XV:
蓋 聞﹕仁義 之 舉,要 在 安 民 ,吊 伐 之 師 ,莫先去 暴...Âm Hán Việt: Cái văn: Nhân nghĩa chi cử, yếu tại yên dân, điếu phạt chi sư, mộ tiên khử bạo...
Dịch nghĩa: Tượng mảng: Việc nhân-nghĩa, cốt ở yên dân, Quân điếu-phạt, trước lo trừ bạo
Nhiều tác phẩm của người Việt trước thế kỷ XX viết bằng chữ Hán đều dùng văn ngôn để diễn đạt, trong số đó có những áng văn chương quan trọng như:
Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]Liên kết ngoài
[sửa | sửa mã nguồn]![]() |
Wikibooks có thêm thông tin về Văn ngôn |
![]() |
Wikibooks có một quyển sách tựa đề
zh: |
![]() |
Có sẵn phiên bản Literary Chinese của Wikipedia, bách khoa toàn thư mở |
![]() |
Có sẵn phiên bản Literary Chinese của Wikipedia, bách khoa toàn thư mở |