Linguae Sinicae
Linguae Sinicae | ||
---|---|---|
Taxinomia: | Series linguarum e familia Sinotibetana
| |
Locutores: | fortasse 1 300 000 000 | |
Sigla: | 1 zh, 2 chi, 3 zho | |
Status publicus | ||
Officialis | Res Publica Popularis Sinarum, Res publica Sinarum, Singapura, Consociatio Nationum | |
Privata | civitates Asiae orientalis et undique | |
Litterae: | ||
Scriptura: | Sinica | |
Procuratio: | ||
![]() | ||
![]() Forma linguarum Sinicarum |
Linguae Sinicae[1] (confer Sinice
Sunt decem fere linguae Sinicae. Lingua Sinensis (forma usitata seu docta Mandarina appellata), quia lingua publica Reipublicae Popularis Sinarum et Reipublicae Sinarum est, circiter 1 300 000 000 loquentium habens, plerumque ut lingua commoda Sinica habetur. Etiam sunt linguae Wu (Sinice
Nomen | Breviter | Pinyin | Nomen locorum | Sinice simpliciter | Sinice traditionaliter | Locutores (c.) |
---|---|---|---|---|---|---|
Mandarina Mandarinam usitatam comprehendit |
Guan; |
Guānhuà | — |
|
1 365 000 000 | |
Běifānghuà | — | |||||
Wu includit Sciamhaevensem |
Wu; 吴/ |
Wúyǔ | Ng nyiu seu Ghu nyiu | 吴语 | 90 000 000 | |
Lingua Yue includit Cantonensem |
Yue; 粤/粵 | Yuèyǔ | Jyut6 jyu5 | 粤语 | 粵語 | c. 80 000 000 |
Min includit Taivanensem & Teochew |
Min; 闽/閩 | Mǐnyǔ | Bân gú seu Mìng ngṳ̄ | 闽语 | 閩語 | 50 000 000 |
Xiang | Xiang; 湘 | Xiāngyǔ | Shiāen'ỳ seu Shiōn nỳ | 湘语 | 湘語 | c. 35 000 000 |
Kejia | Kejia; |
Kèjiāhuà | Hak-kâ-fa seu Hak-kâ-va | 35 000 000 | ||
Gan | Gan; 贛 | Gànyǔ | Gon ua | 赣语 | 贛語 | 31 000 000 |
Jin e lingua Mandarina |
Jin; |
Jìnyǔ | — | 45 000 000 | ||
Hui e Wu |
Hui; 徽 | Huīzhōuhuà | — | 徽州话 | 徽州 |
3 200 000 |
Ping e Yue |
Ping; |
Guǎngxī Pínghuà | — | 广西 |
5 000 000 |
Nonnulli sermones a populis minoribus adhibentur et hucusque e classificatione omissi, inter quos: sermo Danzhou (儋州话/儋州
Soni
[recensere | fontem recensere]Quique character Sinicus simul et singulam syllabam et distinctam cogitationem (dictionem) exprimit. Lingua igitur monosyllaba dici potest.
Quaeque syllaba constat in consonante et exitu qui continet vocalium et consonantes finales. Ut soni Mandarini characterum melius discantur, hodie ratio pinyin late adhibetur, ubi soni litteris Romanis transcribuntur.
Inter aspectos mirabiles huius linguae est systema tonale adhibitum. Quinque toni adsunt qui significationem dictionis mutant. Exempli causa Mandarine:
- mā 媽 mater (voce altá, longáque duratione, sicut ā Latina in māter)
- má
麻 funis (voce surgente, sicut ā Latina cum plura emphasi in "Māter! Quid fecisti?!") - mǎ
馬 equus (voce demissa, longá duratione sicut duae Latinae ǎǎ) - mà 駡 contemptio (voce cadente, brevi duratione, sicut ǎ Latina simplex cum maiore emphasi)
- ma 嗎 particula interrogativa (voce demissa, brevi duratione, et omnino sine emphasi)
Grammatica
[recensere | fontem recensere]Nomina
[recensere | fontem recensere]Nomina nullo modo declinantur: nec ob numerum nec genus nec casum mutantur. Ergo,
Genetivus exprimitur addendo suffixum
Pronomina personalia (principalia)
[recensere | fontem recensere]我 wǒ = ego, me, mei, mihi- 你 nǐ = tu, te, tui, tibi
他 tā = is, eum, eius, ei- 她 tā = ea, eam, eius, ei
- 它 tā = id, id, eius, ei
Ut pluralis formetur, additur suffixum 們 (-men): exempli gratia,
Ut genetivus formetur, addi potest suffixum
Supra ostenditur quod eodem sono tā dici potest multi characteres
Verba
[recensere | fontem recensere]Verba sicut nomina non declinantur: nec ob personam nec numerum nec genus nec tempus mutantur. Tempus autem indicatur per adverbia, et varia particula verbo suffixa. Ergo,
有 yǒu = "habeo", "habes", "habent", "habere", etc.是 shì = "sum", "est", "esse", etc.說 shuō = "dico", "dicere", etc.
Suffixa quae verbi sensum mutant sunt exempli causa:
了 -le significat "quod iam accidit", praeteritum perfectum simplex indicans; e.g.有 了 = yǒule = "habui, habuit, etc..."- 啦 -la indicat praeteritum verbi participium; e.g
說 啦 = shuōla = "dictus, dicta, dictum..."
Constructiones quibus aspectus perfectivus redditur:
已 經 yǐjīng = "iam", "Id iam accidit ...". Hoc dictum ante praeteritum verbi participium reddit aspectum perfectum; e.g.我 已 經 說 啦 X = "mihi id iam accidit X dictum" = "X dixi"還 沒 háiméi = "umquam haud" = "haud id umquam accidit..." Hoc dictum ante verbum post quod 哪 na = "minime" sequitur, reddi potest formam negativam:我 還 沒 說 哪 X = "non dixi X"
Constructiones quibus aspectus progressivus redditur:
正 在 zhèngzài = "nunc agitur quod.." vel "nunc continue"; ut我 正 在 說 X = "ego X dico" vel "ego X dicens sum";我 正 在 說 了 X = "ego X dicebam"...- Etiam
在 (="iterum" vel "continue") solum adhibetur, ut etiam我 在 說 X = "ego X dico", etc..
Clausulae relativae
[recensere | fontem recensere]Clausulae relativae particulā genitivā
Adiectiva
[recensere | fontem recensere]Adiectiva Sinica sunt simillima verbis, itaque cum adiectivis
Nexus interni
Notae
[recensere | fontem recensere]Bibliographia
[recensere | fontem recensere]- DeFrancis, John (1984). The Chinese Language: Fact and Fantasy. University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-1068-6.
- DeFrancis, John, ed. 2003. ABC Chinese-English Comprehensive Dictionary. Honolulu: University of Hawai’i Press. ISBN 0-8248-2766-X.
- Hannas, William C. (1997). Asia's Orthographic Dilemma. University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-1892-X.
- Norman, Jerry (1988). Chinese. Cambridge University Press. ISBN 0-521-29653-6.
- Pulleyblank, E. G. 1984. Middle Chinese: A Study in Historical Phonology. Vancuverii: University of British Columbia Press. ISBN 0-7748-0192-1.
- Qiu, Xigui (2000). Chinese Writing. Society for the Study of Early China and Institute of East Asian Studies, University of California, Berkeleiae. ISBN 1-55729-071-7.
- Ramsey, S. Robert (1987). The Languages of China. Princeton University Press. ISBN 0-691-01468-X.
- Schuessler, Axel. 2007. ABC Etymological Dictionary of Old Chinese. Honolulu: University of Hawai’i Press. ISBN 978-0-8248-2975-9.
- Minglang, Zhou. 2003. Multilingualism in China: The Politics of Writing Reforms for Minority Languages, 1949-2002. Berolini: Walter de Gruyter. ISBN 3-11-017896-6.
Nexus externi
[recensere | fontem recensere]![]() |
Vicimedia Communia plura habent quae ad linguam Sinicam spectant (Chinese language, Chinese languages). |
![]() |
Vicicitatio habet citationes quae ad linguam Sinicam spectant. |
- Learn Chinese - Linguam Sinicam disce (Anglice)
- Chinese Paradise - Linguam Sinicam disce (Anglice)
- Learn Chinese - Interesting and Easy - Linguam Sinicam disce (Anglice)
- Chinese-Course.com - Linguam Sinicam disce (Anglice)
- Hi! I Love Chinese Linguam Sinicam disce (Anglice)
- Chinoesfera (Hispanice)
- Ethnologue - Language of the World - "Macrolingua" Sinica (nexus ad paginas de singulis linguis)] apud Ethnologue (Anglice)
- Chinese Text Project - Inceptum veterum litterarum Sinicarum (Sinice, Anglice)