Calīxatl
Huiquipedia
In yoloxoxouhqui hueyi tlahtolamoxtli.
4315 totlahtolhuan
17 tlatequitiltililtin
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Wikipedia-logo-blank.svg/500px-Wikipedia-logo-blank.svg.png)
Huiquipedia
In yoloxoxouhqui hueyi tlahtolamoxtli ica nahuatlahtolli nochtin huelitih itlahcuilohuah.
4315 totlahtolhuan
17 tlatequitiltililtin
Calaquiliztli | Cecen tlahcuilolli |
-
In Popocatepetl cah ce tletepetl tlatectli ipan in Mexihco Tlahtohcayotl, Morelos huan Puebla. Achi ahhuic motlaza totonitetl huan nextli ipan 15 Diciembre metztli, xiuhpan 2000.
-
In axolotl, ce ayolcatl chanti ihcopa atoyatl, atezcatl nozo apantli, quipia ome mahtli, ce cuitlapilli huan hueyic icua.
-
Xochitl itoca tlamantli cuauhcopa. Tlein xoxohuic cahqui ichin tlalticpac, tiquin tocayotia cuauhmeh, xihuitl, zacatl, huan cequime mo miahtia ican tlein itoca toctzintli. Inon toctli panquiza ichin xochitl. Tlein xoxohuic quipiya xochitl axcan quilia magnoliofitas. Xochitl tic tocayotia ce tlamantli mozcaltia ichin xiuhmeh, canin mo temaca tlein itoca mihtiliztli.
Tlalolin 7.4 omochiuh ipan in 10:29:02 hrs 2 km in mictlantlapcopa Crucecita, Santa María Cuauhtolco, Huaxyacac, Mexihcopa.
Yomohtlancuauhtiliztli hueyicocoliztli ipan mochiuh tlacatl ipampa yancuic coronavirus (COVID-19) opeuh ipan China, ococolizcuiqueh tlapanahuiah in ontzontli tlacameh huan omicqueh iuhquimma caxtolli omome.
Tlahtohcayotl motlacuililiztli ipan Bolivia, otlahtohcayotelchiuh in Tlahtoani Evo Morales.
Hueyi tlalolin 8.0 omochiuh ipan in 02:41:14 hrs in 75 km in huitzlantlapcopa Lagunas ipan in Xeliuhcayotl Loreto, ipan Peru.
Paltic miquiztin: Nelly Raymond · Jonas Mello · Broselianda Hernández Boudet · Adam Musiał
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Green-bg_rounded_cropped.svg/250px-Green-bg_rounded_cropped.svg.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/Art%C3%ADculo_bueno.svg/30px-Art%C3%ADculo_bueno.svg.png)
Acamapichtli | ||||
---|---|---|---|---|
![]()
|
Miquiliztli | 1391 | ||
Campa omic | Mexihco Tenochtitlan | |||
Inamic | Tezcatlamiyahuatzin Ilancueitl Huitzilxotzin Xiuhcuetzin | |||
Ipilhuan | Huitzilihhuitl Chimalpopoca (Ahzo) Itzcohuatl Tlahtolzaca Cuatlecohuatl Matlalxoch |
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Codex_Mendoza_folio_2v.jpg/250px-Codex_Mendoza_folio_2v.jpg)
Acamapichtli tlatectli iuh in yacatto Hueyi tlahtoani mexihcatl, in aquin oquichicauh in Excan Tlahtoloyan netech Tenochtitlan ihuan in tecuacan tepanecayotl, Azcapotzalco. Yehhuatl quinpalehuilih in tepanecah itech itepehualiz huitztlampa.
In tlein quihtoznequi itoca
Itoca quihtoznequi ic caxtillantlahtolli 'el que empuña la vara de carrizo', manel oc achi huel mihtoa 'puño cerrado con carrizos' ( aca-tl 'carrizo', mapich-tli 'puño cerrado, manojo' huicpa ma-piqui 'apretar algo con la mano').
Inemiliz
Inoquipan macuilpohualxiuhtiliztli XIII ihuan itzintiliz XIV omohmoyahuaqueh in mexihtin huiccopa tonatiuh icalaquiyan atenco in atezcatl Tetzcoco yehhuantin omotlalihqueh in nepapan altepetl, iuh Huixachtitlan, iuh Azcapotzalco noihuan Chapoltepec. In tepanecah oquimmacauhqueh in mexihcah inic omotlalihqueh ipan mictlampa in tlalhuactli yehhuantin oquiteneuhqueh imaltepeuh Cuauhmixtitlan ipan xihuitl 1274. Ipan xihuitl 1366 in tepanecatl hueyitlahtoani Ahcolnahuacatl, yehhuatlin quixittac in Acamapichtli (colhuatl tlahtohcapilli in aquin nemiya Cohuatlichan) inic omotlalih ipan tlahtohcaicpalli itech pohui Tenochtitlan, iuh opeuh in yancuic Tenochtitlan itlahtohcamecayo, inin altepetl motenehua in tlacemololoh itech toltecayotl ihuan in tlahtohcayotl mocuepa iuhqui Hueyi tlahtohcayotl, yehhuatlin quihualpatlac Colhuahcan, iuh omochiuh inic eyi Excan Tlahtoloyan.
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Cambio_de_Cuauhmixtiltlan_a_Tenochtitlan.png/250px-Cambio_de_Cuauhmixtiltlan_a_Tenochtitlan.png)
Monequi ma tiquilnamican in tlahtohqueh mexihcah miaquin icihuahuan, ic neixcuitilli, Torquemada quihtoa in acatto ocatca Tezcatlamiyahuatl. Itechpa ipilhuan Chimalpain oquihtoh in oncateh 23 ipilhuan, manel za oquitocayotih 11: Cuauhtlecohuatl, Ixehuatzin, Ometochtzin (Tollan itlahtohcauh), Cuetlachtzin (omonamic Tollan Xiloxochitzin itlahtohcauh), Citlalcohuatzin, Macuextzin, Itzcohuatzin (yez tlahtoani Tenochtitlan), Huehuezaca, Tetlepanquetza, Yaotlantzin, Ixcuitlantoc. Nepapan nemiliztlahcuilolli techilhuiah in Huitzilihhuitl (Chimalpain, Mendieta, Ixtlilxochitl, Torquemada) ihuan in Chimalpopoca (Mendieta, Torquemada, Historia de los mexicanos) no ipilhuan in Acamapichtli. Ixtlilxochitl techilhuia no ipilhuan Xiuhtlatonac ihuan Chalchiuhtlatonac, ca yehhuatlin omihtoh ompa Coyohuahcan ocatca in achtopa tlahtoani, inin ahmo nelli.
Manel Acamapichtli oquitzonan iuhqui Cihuacohuatl ipan 1366 xihuitl, ye ocatca niman ic iuh Hueyi tlahtoani. Zan ixquichca 1383 mochihuaz inic motlahtohcatlaliz iuhqui ic motocayotiz Tlahtoani-tlacateccatl. Acamapichtli ahmo omeyollouh in oquimotlacentlalilih in tepanecah inyaoyo, iuh ipan 1376 xihuitl huiccopa chalcayotl inic pehua in achtopa "Xochiyaoyotl" ma mantoqueh ixquichca 40 xihuitl; zan ce no xihuitl ipan quiyeyecalhuia ca yehhuatl quipatla in tecuacan itoca Mexihco-Cuauhmixtitlan copahuic Mexihco-Tenochtitlan, Acamapichtli oquichiuh inic quimahuiztiliz in Tenochtzin. Occe altepetl ihtic Atezcatl Tetzcoco Tlahuelmayan Mexihco (Valle de México) ca yehhuantin oquipanahuihqueh in altepetl Xaltocan ihuan in altepetl Tepotzohtlan. Ipan achi cahuitl, in tlacetililiztli intech mexihcah ihuan tepanecah oquitlalpolohqueh ic ichicahualiz nepapan altepetl.
Occequintin: Nezahualcoyotl (tlahtoani) · Cempohualxochitl · Atl cahualo · Teomatiliztli · Tonalpohualli
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Blue-bg_rounded_cropped.svg/250px-Blue-bg_rounded_cropped.svg.png)
Ītechcopa · Tlapatlahualiztli · Neyōlnōtzaliztli · Tēpalēhuiliztli |
Tlapiyaliztli · Neneuhcāyōtl · Cualtzin zāzanilli · Piyalizāmoxtli A-Ō |
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/Yellow-bg_rounded_cropped.svg/250px-Yellow-bg_rounded_cropped.svg.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/HSCirkel.svg/35px-HSCirkel.svg.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/Hoeffler_H.svg/29px-Hoeffler_H.svg.png)
Inin Huiquipedia, in yolloxoxouhqui centlamatilizamoxtli nahuatlahtoltica (mexihcatecpillahtolli), ahohuih tlatemoliztli ihuan ahmo monequi ma tictlaxtlahua, nican quihcuiloah miyac tlacameh netech achi mahtlacpohualli ahneneuhqui tlahtolcopa. Intla cualli tinahuatlahcuiloa, macamo xiquilcahua hueli ticchihuaz ce tlahcuilolamatl. Intla titlahtoa nahuatlahtolli, timitztlatlauhtiliah ma xitlahcuilo nahuatlahtoltica ipan inin centlamatilizamoxtli inhuan occequintin tlacameh.
Intla tictemoznequi ce tlahcuilolli, xiquihcuilo ahcopa, auh xicmatoca ipan tlatemoliztli. Huel tictemoz tlanonotzaliztli ipan occequintin tlahtlahtolcopa tlatzintlan ahnozo opochmayecampa zazotlein huehca nantlahtolli.
Intla ahmo oncah in tlahcuilolamatl tlen otictemoh, hueli titechpalehuia intla tiquihcuiloznequi nahuatlahtoltica ipan tlahcuilolamatl iyeyan (xiquitta "¿quen mihcuiloa ce tlahcuilolamatl?"), ahnozo xiquitta ce Huiquipedia ipan occequintin huehca nantlahtoltin (ma xiquitta opochmayecan inin yacatlahcuilolli). Intla ticpiya ce netzotzonaliztli itechcopa Huiquipedia, hueli tiquihcuiloz nican.
Nahuatlahtolli itech monequi yancuictlahtolli ic titlahcuilozqueh miac tlamantli centlamatilizamoxpan. Ma xiyauh ihuic yancuictlahtolli auh ticcualtiliz totlahtol.
Huiquipedia itoca centetl Tlalticpactli tequitl ica cencah tlahtolli. Intla tiquittaznequi nepapan tlahcuilolamatl ma ticmatoca nican.
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Wikimedia-logo.svg/40px-Wikimedia-logo.svg.png)
|
- Qafár af
- Аԥсшәа
- Acèh
- Адыгабзэ
- Afrikaans
- Alemannisch
- Алтай тил
- አማርኛ
- Pangcah
- Aragonés
- Ænglisc
- अंगिका
- العربية
- ܐܪܡܝܐ
- الدارجة
- مصرى
- অসমীয়া
- Asturianu
- Atikamekw
- Авар
- Kotava
- अवधी
- Aymar aru
- Azərbaycanca
- تۆرکجه
- Башҡортса
- Basa Bali
- Boarisch
- Žemaitėška
- Batak Toba
- Bikol Central
- Bajau Sama
- Беларуская
- Беларуская (тарашкевіца)
- Betawi
- Български
- भोजपुरी
- Bislama
- Banjar
- ပအိုဝ်ႏဘာႏသာႏ
- Bamanankan
- বাংলা
- བོད་ཡིག
- বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী
- Brezhoneg
- Bosanski
- Batak Mandailing
- Basa Ugi
- Буряад
- Català
- Chavacano de Zamboanga
- 閩東
語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ - Нохчийн
- Cebuano
- Chamoru
- Chahta anumpa
- ᏣᎳᎩ
- Tsetsêhestâhese
- کوردی
- Corsu
- Nēhiyawēwin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ
- Qırımtatarca
- Čeština
- Kaszëbsczi
- Словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ
- Чӑвашла
- Cymraeg
- Dansk
- Dagbanli
- Deutsch
- Dagaare
- Thuɔŋjäŋ
- Zazaki
- Dolnoserbski
- Dusun Bundu-liwan
- डोटेली
- ދިވެހިބަސް
- ཇོང་ཁ
- Eʋegbe
- Ελληνικά
- Emiliàn e rumagnòl
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- Estremeñu
- فارسی
- Mfantse
- Fulfulde
- Suomi
- Võro
- Na Vosa Vakaviti
- Føroyskt
- Fɔ̀ngbè
- Français
- Arpetan
- Nordfriisk
- Furlan
- Frysk
- Gaeilge
- Gagauz
- 贛語
- Kriyòl gwiyannen
- Gàidhlig
- Galego
- گیلکی
- Avañe'ẽ
- गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni
- Bahasa Hulontalo
- 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺
- Ghanaian Pidgin
- ગુજરાતી
- Wayuunaiki
- Farefare
- Gungbe
- Gaelg
- Hausa
客 家 語 / Hak-kâ-ngî- Hawaiʻi
- עברית
- हिन्दी
- Fiji Hindi
- Hiri Motu
- Hrvatski
- Hornjoserbsce
- Kreyòl ayisyen
- Magyar
- Հայերեն
- Արեւմտահայերէն
- Otsiherero
- Interlingua
- Bahasa Indonesia
- Interlingue
- Igbo
- Igala
- Iñupiatun
- Ilokano
- ГӀалгӀай
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ / inuktitut
日本語 - Patois
- La .lojban.
- Jawa
- ქართული
- Qaraqalpaqsha
- Taqbaylit
- Адыгэбзэ
- Kabɩyɛ
- Tyap
- Kongo
- Gĩkũyũ
- Kwanyama
- Қазақша
- Kalaallisut
- ភាសាខ្មែរ
- ಕನ್ನಡ
- 한국어
- Перем коми
- Kanuri
- Къарачай-малкъар
- कॉशुर / کٲشُر
- Ripoarisch
- Kurdî
- Kʋsaal
- Коми
- Kernowek
- Кыргызча
- Latina
- Ladino
- Lëtzebuergesch
- Лакку
- Лезги
- Lingua Franca Nova
- Luganda
- Limburgs
- Ligure
- Ladin
- Lombard
- Lingála
- ລາວ
- لۊری شومالی
- Lietuvių
- Latgaļu
- Latviešu
- Madhurâ
- मैथिली
- Basa Banyumasan
- Мокшень
- Malagasy
- Ebon
- Олык марий
- Māori
- Minangkabau
- Македонски
- മലയാളം
- Монгол
- ꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟ
- ဘာသာမန်
- मराठी
- Кырык мары
- Bahasa Melayu
- Malti
- Mvskoke
- Mirandés
- မြန်မာဘာသာ
- Эрзянь
- مازِرونی
- Napulitano
- Plattdüütsch
- Nedersaksies
- नेपाली
- नेपाल भाषा
- Oshiwambo
- Li Niha
- Nederlands
- Norsk nynorsk
- Norsk bokmål
- Novial
- ߒߞߏ
- Nouormand
- Sesotho sa Leboa
- Diné bizaad
- Chi-Chewa
- Occitan
- Livvinkarjala
- Oromoo
- ଓଡ଼ିଆ
- Ирон
- ਪੰਜਾਬੀ
- Pangasinan
- Kapampangan
- Papiamentu
- Picard
- Naijá
- Deitsch
- Pälzisch
- पालि
- Norfuk / Pitkern
- Polski
- Piemontèis
- پنجابی
- Ποντιακά
- پښتو
- Português
- Pinayuanan
- Runa Simi
- Rumantsch
- Romani čhib
- Ikirundi
- Română
- Armãneashti
- Tarandíne
- Русский
- Русиньскый
- Ikinyarwanda
- संस्कृतम्
- Саха тыла
- ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ
- Sardu
- Sicilianu
- Scots
- سنڌي
- Davvisámegiella
- Sängö
- Srpskohrvatski / српскохрватски
- Taclḥit
- ၽႃႇသႃႇတႆး
- සිංහල
- Simple English
- Slovenčina
- سرائیکی
- Slovenščina
- Gagana Samoa
- Anarâškielâ
- ChiShona
- Soomaaliga
- Shqip
- Српски / srpski
- Sranantongo
- SiSwati
- Sesotho
- Seeltersk
- Sunda
- Svenska
- Kiswahili
- Ślůnski
- Sakizaya
- தமிழ்
- Tayal
- ತುಳು
- తెలుగు
- Tetun
- Тоҷикӣ
- ไทย
- ትግርኛ
- Türkmençe
- Tagalog
- Tolışi
- Setswana
- Lea faka-Tonga
- Tok Pisin
- Türkçe
- Seediq
- Xitsonga
- Татарча / tatarça
- ChiTumbuka
- Twi
- Reo tahiti
- Тыва дыл
- Удмурт
- ئۇيغۇرچە / Uyghurche
- Українська
- اردو
- Oʻzbekcha / ўзбекча
- Tshivenda
- Vèneto
- Vepsän kel’
- Tiếng Việt
- West-Vlams
- Volapük
- Walon
- Winaray
- Wolof
- 吴语
- Хальмг
- IsiXhosa
- მარგალური
- ייִדיש
- Yorùbá
- Vahcuengh
- Zeêuws
- ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ
中 文 文言 - 閩南
語 / Bân-lâm-gú - 粵語
- IsiZulu