czarny
czarny (język polski)
[edytuj]czarny (1.1) |
- znaczenia:
przymiotnik jakościowy
- (1.1) mający najciemniejszy możliwy kolor
- (1.2) fiz. pochłaniający padające całe promieniowanie
- (1.3) szach. należący do czarnych (2.1)
- (1.4) nielegalny
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
- odmiana:
- (1.1)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mos/mzw mrz ż n mos nmos mianownik czarny czarna czarne czarni czarne dopełniacz czarnego czarnej czarnego czarnych celownik czarnemu czarnej czarnemu czarnym biernik czarnego czarny czarną czarne czarnych czarne narzędnik czarnym czarną czarnym czarnymi miejscownik czarnym czarnej czarnym czarnych wołacz czarny czarna czarne czarni czarne stopień wyższy czarniejszy przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mos/mzw mrz ż n mos nmos mianownik czarniejszy czarniejsza czarniejsze czarniejsi czarniejsze dopełniacz czarniejszego czarniejszej czarniejszego czarniejszych celownik czarniejszemu czarniejszej czarniejszemu czarniejszym biernik czarniejszego czarniejszy czarniejszą czarniejsze czarniejszych czarniejsze narzędnik czarniejszym czarniejszą czarniejszym czarniejszymi miejscownik czarniejszym czarniejszej czarniejszym czarniejszych wołacz czarniejszy czarniejsza czarniejsze czarniejsi czarniejsze stopień najwyższy najczarniejszy przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mos/mzw mrz ż n mos nmos mianownik najczarniejszy najczarniejsza najczarniejsze najczarniejsi najczarniejsze dopełniacz najczarniejszego najczarniejszej najczarniejszego najczarniejszych celownik najczarniejszemu najczarniejszej najczarniejszemu najczarniejszym biernik najczarniejszego najczarniejszy najczarniejszą najczarniejsze najczarniejszych najczarniejsze narzędnik najczarniejszym najczarniejszą najczarniejszym najczarniejszymi miejscownik najczarniejszym najczarniejszej najczarniejszym najczarniejszych wołacz najczarniejszy najczarniejsza najczarniejsze najczarniejsi najczarniejsze - (2.1)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik czarny czarne dopełniacz czarnego czarnych celownik czarnemu czarnym biernik czarny czarne narzędnik czarnym czarnymi miejscownik czarnym czarnych wołacz czarny czarne - (3.1-2)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik czarny czarni dopełniacz czarnego czarnych celownik czarnemu czarnym biernik czarnego czarnych narzędnik czarnym czarnymi miejscownik czarnym czarnych wołacz czarny czarni
- przykłady:
- (1.1) Asia ma czarne włosy.
- (1.1) Lubię nosić czarne buty.
- (1.3) Czarny król uciekł z zagrożonego pola.
- (1.4) W rzeczywistości realnego socjalizmu posiadanie i sprzedaż dolarów lub marek było traktowane jako proceder czarnego rynku.
- (2.1) Zazwyczaj grając czarnymi przegrywam partię.
- (2.1) Atak czarnych rozpoczął się od ruchu pionkiem na d5.
- (3.1) Na spotkaniu było kilku czarnych z różnych krajów.
- (3.1) Nad jeziorem widziałem czarnego fotografującego łabędzie.
- (3.2) Nasz czarny zawsze ma przy sobie zestaw pierwszej pomocy – modlitwę i dowcipy.
- (3.2) Spotkałem czarnego na urlopie w górach. Powiedział, że jeszcze nigdy nie był bliżej nieba.
- składnia:
- kolokacje:
- (1.1) bocian czarny • czarna ryba • czarny chleb • czarny lud • Czarnogóra
- (1.1) biało-czarny • brązowo-czarny • brunatno-czarny • brunatnoczarny • granatowo-czarny • granatowoczarny • popielatoczarny • szaro-czarny • zielono-czarny
- (1.1) czarno-biały • czarnobrązowy • czarno-zielony • czarno-żółty
- (1.2) ciało doskonale czarne, czarna dziura
- (1.4) czarny interes, czarny rynek
- (2.1) grać czarnymi
- synonimy:
- (1.4) bezprawny, nieoficjalny, szemrany, zabroniony, zakazany
- (3.1) klecha, ksiądz
- (3.1) pogard. czarnuch, asfalt
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. czarnuchowate nmos, czarnucha ż, czerń ż, czernidło n, Czarny m, Czarna ż, czarnuch m, czarnulka ż, czarnuszek m, czernina ż, czernienie n, poczernienie n, oczernienie n, oczernianie n, czarniak mzw, czarnuszka ż, czerniak mrz, czarność ż, czarnek m, czernina ż
- czas. czernić, czernieć ndk., poczernieć dk., oczerniać ndk., oczernić dk.
- przym. czarnawy, czarniawy
- przysł. czarno, czarniutko, czarnawo
- związki frazeologiczne:
- czarna stopa • czarny charakter • czarny jak heban • czarny jak smoła • czarna godzina • czarna niewdzięczność • czarna polewka • czarna skrzynka • czarna owca • czarna magia • czarny rynek • czarno na białym • czarna robota • pracować na czarno • Czarny Ląd • gniewa kruka czarna wrona, a sam czarny jak i ona • czarny scenariusz • czarne chmury
- etymologia:
- (1.1) prasł. *čŕ̥nъ[2]; por. scs. чрънъ (črŭnŭ), czes. černý, chorw. crn
- (1.3, 2.1, 3.2) od (1.1)
- (3.2) ponieważ księża noszą czarne (1.1) sutanny
- uwagi:
- (1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Kolory
- (2.1) zwykle w liczbie mnogiej
- tłumaczenia:
- abazyński: (1.1) квайчӏва
- abenaki: (1.1) mkazawi
- aceh: itam
- afrykanerski: (1.1) swart
- albański: (1.1) zi
- amharski: (1.1) ጥቁር
- angielski: (1.1) black; (1.2) black; (1.3) Black; (2.1) black, Black
- arabski: (1.1) أسود (aswad)
- aragoński: (1.1) negro
- asturyjski: (1.1) prietu
- baskijski: (1.1) beltz
- bengalski: (1.1) কালো
- białoruski: (1.1) чорны
- bułgarski: (1.1) черен
- chiński standardowy: (1.1)
黑 (hēi); (1.4)黑 (hēi) - chorwacki: (1.1) crn
- czeski: (1.1) černý
- dolnołużycki: (1.1) carny
- duński: (1.1) sort; (1.4) sort
- esperanto: (1.1) nigra
- fidżyjski: (1.1) loaloa
- fiński: (1.1) musta
- francuski: (1.1) noir
- galicyjski: (1.1) negro
- górnołużycki: (1.1) čorny
- gudźarati: (1.1) કાળું (kāḷuṁ)
- hawajski: (1.1) ʻeleʻele
- hebrajski: (1.1) שחור (szachor)
- hiszpański: (1.1) negro; (1.2) negro; (1.3) negro; (1.4) negro
- interlingua: (1.1) nigre
- irlandzki: (1.1) dubh
- islandzki: (1.1) svartur
- jaćwieski: (1.1) mełno
- japoński: (1.1)
黒 い (kuroi) - jidysz: (1.1) שוואַרץ (szwarc)
- joruba: (1.1) dúdú
- kaszubski: (1.1) czôrny
- kataloński: (1.1) negre
- ketyjski: (1.1) тум
- koreański: (1.1) 검정
- litewski: (1.1) juodas
- łaciński: (1.1) ater, cacabatus, caccabatus, furvus, fuscus, morulus, niger, nigrans, nigricolor, piceus, picinus, pulleiaceus
- macedoński: (1.1) црн
- nepalski: (1.1) कालो (kālō)
- niderlandzki: (1.1) zwart; (1.2) zwart; (1.3) zwart; (1.4) zwart
- niemiecki: (1.1) schwarz; (1.2) schwarz; (1.3) schwarz; (1.4) schwarz
- norweski (bokmål): (1.1) svart
- nowogrecki: (1.1) μαύρος
- ormiański: (1.1) սեւ
- osetyjski: (1.1) сау
- pali: (1.1) kāla
- polski język migowy: (w zapisie SignWriting)
- połabski: (1.1) cornĕ
- portugalski: (1.1) preto, prateado
- romániço: (1.1) nigra; (1.3) nigra; (2.1) nigro; (3.1) nigro; (3.2) nigro
- rosyjski: (1.1) чёрный; (1.2) чёрный; (1.3) чёрный; (1.4) чёрный
- rumuński: (1.1) negru
- sanskryt: (1.1) कृष्ण
- serbski: (1.1) црна
- slovio: (1.1) cxernju (чернйу)
- słowacki: (1.1) čierny
- słoweński: (1.1) črn
- słowiński: (1.1) čǻrnï
- suahili: (1.1) eusi
- szkocki gaelicki: (1.1) dubh
- szwedzki: (1.1) svart; (1.3) svart; (1.4) svart
- tajski: (1.1) ดำ, สีดำ
- tamazight: (1.1) ⴰⴱⵔⴽⴰⵏ, ⴰⵙⴳⴳⴰⵏ
- tetum: (1.1) metan
- tok pisin: (1.1) blak; (1.2) blak; (1.3) blak; (1.4) blak
- tswana: (1.1) ntsho
- turecki: (1.1) siyah, kara
- tybetański: (1.1) ནག, ནག་པོ
- ukraiński: (1.1) чорний; (1.2) чорний; (1.3) чорний
- wepski: (1.1) must
- węgierski: (1.1) fekete
- wilamowski: (1.1) świöc, śwuöc, świöec
- włoski: (1.1) nero
- wolof: (1.1) ñuul
- źródła: