Shiji
Shiji (Historische verslagen), ook bekend als Taishigong shu (Optekeningen van de hofhistoriograaf), is het eerste Chinese werk dat de gehele Chinese geschiedenis beschrijft. Het boek heeft een buitengewoon grote invloed gehad op de Chinese literatuur in het algemeen en de Chinese historiografie in het bijzonder. Het werk is begonnen door Sima Tan en is na diens dood voltooid door zijn zoon Sima Qian. Het werk vormt zijn magnum opus. De datum van voltooiing is onbekend, maar ligt na 99 v.Chr. Shiji begint bij de Gele Keizer (Huangdi), de eerste van de mythische Vijf Oerkeizers en loopt door tot in de regering van keizer Wudi (r. 140-87 v.Chr.) van de Han-dynastie en tijdgenoot van Sima Qian. Het gehele werk omvat 130 juan en bevatte volgens Sima Qian 526.500 karakters. Het boek diende als voorbeeld voor alle latere officiële dynastieke geschiedenissen en wordt dan ook beschouwd als het eerste werk van die reeks.
Shiji | ||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | ||||||||||||||
De eerste pagina van de Shiji | ||||||||||||||
Naam (taalvarianten) | ||||||||||||||
Vereenvoudigd | ||||||||||||||
Traditioneel | ||||||||||||||
Pinyin | Shǐjì | |||||||||||||
Wade-Giles | Shih-chi | |||||||||||||
|
Historiografische vernieuwing
bewerkenSima Qian paste een historiografische vernieuwing toe. Behalve annalen (benji), tot dan toe de enige vorm van geschiedschrijving, bevat Shiji ook verhandelingen en exemplarische overleveringen (biografieën). Deze vorm van geschiedschrijving werd naar de belangrijkste componenten jizhuanti (
Bronnen gebruikt door Sima Qian
bewerkenDe door Sima Qian gebruikte bronnen kunnen worden onderverdeeld in drie categorieën:
- Voor de pre-Han tijd gebruikte Sima Qian de werken die op dat moment werden beschouwd als de belangrijkste historische bronnen, zoals het Boek der Documenten, het Boek der Liederen, de Lente- en Herfstannalen en het Commentaar van mijnheer Zhuo. Ook heeft hij een tekst gebruikt die moet hebben geleken op de later door Liu Xiang samengestelde Zhanguoce (
戰國 策 , "Plannen der Strijdende Staten". Verder had Sima Qian de beschikking over twee nu verloren werken, een annalistische geschiedenis van de staat Qin en de "Lente- en herfstannalen van Chu en Han", (Chu Han Chunqiu,楚 漢 春秋 ). Dat was een kroniek van de strijd tussen Chu en Han na de val van de Qin-dynastie, die uiteindelijke leidde tot de vestiging van de Han-dynastie. - Voor de Hanperiode heeft Sima Qian gebruikgemaakt van officiële documenten. Als hofastroloog en hofhistoriograaf (Taishigong,
太 史 公 , Grand Sribe) had hij toegang tot alle keizerlijke archieven. - Ten slotte heeft Sima Qian veelvuldig gebruikgemaakt van mondeling overgeleverde tradities, die hij had verzameld tijdens zijn vele reizen door het land.
Voltooiing van het werk
bewerkenIn veel geschriften worden Sima Qian en zijn vader Sima Tan als de enige samenstellers van Shiji genoemd. Het is echter niet zeker of Sima Qian zijn werk zelf heeft voltooid. Wel heeft hij rond 99 v.Chr., nadat hij vanwege zijn onwelgevallige stellingname gevangen was gezet en vervolgens gecastreerd, verder gewerkt aan Shiji. Het door hem samengestelde werk stond op dat moment bekend onder de naam Taishigong shu (
Langzame erkenning van het werk
bewerkenHet kritisch commentaar dat Sima Qian aan het hoofdstuk Xiao Jing benji (annalen van keizer Jing, juan 11) had toegevoegd, wekte de woede op van keizer Wu, zoon van Jingdi. Mogelijk verklaart dit waarom Sima Qian zo zwaar werd gestraft na zijn verdediging van Li Ling, een Han-generaal die zich aan de Xiongnu had overgeven. Hoewel Ban Gu schreef dat Shiji na de dood van Sima Qian allengs bekend raakte, bleef de feitelijke toegang tot het werk gedurende de volgende eeuw uiterst moeilijk. Het werk dreigde te worden vergeten. Zo maakte de catalogus van de keizerlijke bibliotheek, samengesteld door Liu Xin en vermeld in juan 30 (het bibliografisch hoofdstuk, yiwenzhi,
Commentaar van de Drie Geleerden
bewerkenDrie oude commentaren op Shiji worden de 'Commentaren van de drie geleerden' (sanjia zhu,
- Pei Yin (fl.438), met zijn 'Verzamelde uitleg op Shiji (Shiji Jijie,
史記 集 解 , wordt vaak vermeld in verkorte vorm als Jijie). Dit is het meest uitgebreide van de drie commentaren. - Sima Zhen (ca. 656-720), met zijn 'Zoeken naar het obscure in Shiji (Shiji suoyin,
史記 索 隱 , wordt vaak vermeld in verkorte vorm als Suoyin). Hij voegde een hoofdstuk over de Drie Verhevenen toe aan het oorspronkelijke werk en plaatste dat voor het hoofdstuk over de Vijf Oerkeizers, waarmee Sima Qian zijn werk liet beginnen. - Zhang Shoujie (fl.725-735), met zijn 'Correctie op betekenissen in Shiji (Shiji zhengyi,
史記 正義 , wordt vaak vermeld in verkorte vorm als Zhengyi).
Aan deze drie commentaren werd groot belang gehecht, zodat ze sinds de 11e eeuw integraal aan Shiji zijn toegevoegd.
Indeling
bewerkenShiji bestaat uit 130 juan (hoofdstukken), die zijn onderverdeeld in vijf categorieën:
- annalen
- tabellen
- verhandelingen
- erfelijke geslachten
- exemplarische overleveringen (biografieën)
Annalen
bewerkenBenji (
De nominale keizer Yidi (Koning Huai van Chu,
Keizerin Lü heeft daarentegen (als vrouw!) wel een eigen benji, die bevat naast haar activiteiten als regentes ook die van haar zoon, keizer Hui (r. 195-188 v.Chr). Haar activiteiten die niet strikt te maken hadden met het bestuur staan vermeld in haar andere hoofdstuk, juan 49.
Juan 1-12:
juan | Titel | Vertaling | Opmerkingen |
---|---|---|---|
1. | Wudi benji, |
Annalen van de Vijf Oerkeizers | De Vijf Oerkeizers, beginnend met de Gele Keizer. De commentator Sima Zhen (ca. 656-720) voegde een hoofdstuk over de Drie Verhevenen toe dat hij voor het hoofdstuk over de Vijf Oerkeizers plaatste. |
2. | Xia benji, |
Annalen van de Xia | Xia-dynastie |
3. | Yin benji, |
Annalen van de Yin | Shang-dynastie |
4. | Zhou benji, |
Annalen van de Zhou | Zhou-dynastie |
5. | Qin benji, |
Annalen van de Qin | De (feodale staat) Qin |
6. | Qinshihuang benji, |
Annalen van de Eerste Keizer van de Qin | Qin Shihuangdi, 221-210 v.Chr. |
7. | Xiang Yu benji, |
Annalen van Xiang Yu | hegemoon (Ba, 霸) Xiang Yu (in plaats van benji van keizer Yidi, |
8. | Gaozu benji, |
Annalen van Gaozu | keizer Gaozu (Liu Bang), 206-195 v.Chr. |
9. | Lü Taihou benji, |
Annalen van de keizerin-weduwe Lü | keizerin-weduwe Lü (gemalin van Han Huidi, 195-188 v.Chr, regentes 188-180 v.Chr.), haar annalen zijn inclusief die van keizer Hui (195-188 v.Chr.). De twee door Lü aangestelde kindkeizers (Qianshaodi en Houshaodi) zijn genegeerd. Zie ook juan 49. |
10. | Xiao Wen benji, |
Annalen van (de kinderlijk gehoorzame) Wen | keizer Wen, 179-157 v.Chr. |
11. | Xiao Jing benji, |
Annalen van (de kinderlijk gehoorzame) Jing | keizer Jing, 156-141 v.Chr. |
12. | Xiao Wu benji, |
Annalen van (de kinderlijk gehoorzame) Wu | keizer Wu, 140-87 v.Chr., annalen lopen tot 93 v.Chr. |
Tabellen
bewerkenBiao (
Juan 13-22:
juan | Titel | Vertaling | Opmerkingen |
---|---|---|---|
13. | sandai shibiao, |
genealogische tabel van de Drie Tijdperken | Xia-, Shang- en Zhou-dynastie. |
14. | shier zhuhou nianbiao, |
jaartabel van de twaalf heersers | de vorsten over twaalf feodale staten gedurende de periode van Lente en Herfst. Eigenlijk worden de heersers van dertien staten gegeven: Lu, Qi, Jin, Qin, Chu, Song, Wei, Chen, Cai, Cao, Zheng, Yan en Wu. Sima Qian noemde zijn hoofdstuk de twaalf heersers om zo aan te geven dat hij Wu zag als een barbaarse staat. |
15. | liuguo nianbiao, |
jaartabel van de zes staten | de zes feodale staten gedurende de periode van de Strijdende Staten. Dit waren Qi, Chu, Yan, Han , Wei en Zhao. De staat Qin wordt vanwege het belang ten opzichte van de andere staten niet meegeteld. De annalen van Qin vormen juan 5. |
16. | qinchuzhiji yuebiao, |
maandtabel van (de gebeurtenissen) tussen Qin en Chu | de oorlogen tussen de feodale staten Qin en Chu. |
17. | Hanxing yilai zhuhouwang nianbiao, |
jaartabel van de koningen vanaf het begin van de Han | Prinsen van de keizerlijke familie die de titel wang (koning) kregen. |
18. | Gaozu gong chenhouzhe nianbiao, |
jaartabel van dienaren die tijdens Gaozu markies werden | ambtenaren die hoge titels ontvingen tijdens keizer Han Gaozu (206-195 v.Chr.). |
19. | Hui Jing jian houzhe nianbiao, |
jaartabel van dienaren die gedurende de regeringen van keizer Hui tot en met keizer Jing markies werden | ambtenaren die hoge titels ontvingen gedurende de periode 194 tot en met 141 v.Chr. |
20. | Jianyuan yilai houzhe nianbiao, |
jaartabel van dienaren die sinds de Jianyuan periode markies zijn geworden | Jianyuan was jaartitel van keizer Han Wudi voor de periode 140 tot en met 135 v.Chr. |
21. | Jianyuan yilai wangzi houzhe nianbiao, |
jaartabel van de kinderen van de koningen die sinds de Jianyuan periode markies zijn geworden | |
22. | Hanxing yilai jiangxiang mingchen nianbiao, |
Jaartabel van ministers, raadgevers en belangrijke dienaren sinds het begin van de Handynastie |
Verhandelingen
bewerkenShu (
Juan 23-30:
juan | Titel | Vertaling | Opmerkingen |
---|---|---|---|
23. | li, |
riten | |
24. | yue, |
muziek | |
25. | lü, |
buisklokken | harmonie en meting |
26. | li, |
kalender | |
27. | tianguan, |
astronomie | |
28. | fengshan, |
de offers feng en shan | offers aan de Hemel en de Aarde |
29. | hequ, |
rivieren en kanalen | |
30. | pingzhun, |
gelijkmaken volgens norm (William H. Nienhauser Jr. vertaalt pingzhun ( |
namen van functionarissen die moesten inkopen na een overvloedige oogst en verkopen na een misoogst ('vereffenaars') |
Erfelijke geslachten
bewerkenShijia (
Juan 31-60:
juan | Titel | Vertaling | Opmerkingen |
---|---|---|---|
31. | Wu Taibo shijia, |
huis van Wu Taibo | Kroniek van de staat Wu. Wu Taibo was de zoon van de half-mythische koning Tai ( |
32. | Qi Taigong shijia, |
huis van Qi Taigong | Kroniek van de staat Qi. Qi Taigong was een belangrijk militair adviseur van de Zhou-koningen Wen en Wu bij hun omverwerping van de Shang-dynastie. Zie ook juan 46. |
33. | Lu Zhougong shijia, 魯周 |
huis van Lu Zhougong | Kroniek van de staat Lu, Lu Zhougong was de beroemde Hertog van Zhou, een broer van de Zhou-koning Wu en regent voor zijn neef, koning Cheng. |
34. | Yan Shaogong shijia, |
huis van Yan Shaogong | Kroniek van de staat Yan. Yan Shaogong was een broer van de Zhou-koning Wu. |
35. | Guan Cai shijia, |
huizen van Guan en Cai |
|
36. | Chen Qi shijia, |
huizen van Chen en Qi | Kroniek van de staten Chen en Qi.
|
37. | Wei Kangshu shijia, |
huis van Wei Kangshu | Kroniek van de staat Wei. Kang Shu Feng ( |
38. | Song Weizi shijia, |
huis van Song Weizi | Kroniek van de staat Song, bestuurd door afstammelingen van de Shang-dynastie. Song Weizi was een broer van Di Xin, de laatste Shang-koning. |
39. | Jin shijia, |
huis van Jin | Kroniek van de staat Jin |
40. | Chu shijia, |
huis van Chu | Kroniek van de staat Chu |
41. | Yue wang Goujian shijia |
huis van Goujian, koning van Yue | Goujian regeerde tussen 495 en 465 v.Chr. over de staat Yue. |
42. | Zheng shijia, |
huis van Zheng | Kroniek van de staat Zheng |
43. | Zhao shijia, |
huis van Zhao | Kroniek van de staat Zhao, voortgekomen uit Jin. |
44. | Wei shijia, |
huis van Wei | Kroniek van de staat Wei, voortgekomen uit Jin. |
45. | Han shijia, |
huis van Han | Kroniek van de staat Han, voortgekomen uit Jin. Han ( |
46. | Tian Jingzhong Wan shijia, |
huis van Tian Jingzhong, ook Wan genaamd | Tian Jingzhong (750-? v.Chr.) was de stamvader van het huis Tian, dat in 379 v.Chr. in de staat Qi de macht van het huis van Qi Taigong overnam. Tian Jingzhong werd ook wel Chen Wan ( |
47. | Kongzi shijia, |
huis van Kongzi | Bedoeld is Confucius. |
48. | Chen She shijia, |
huis van Chen She | Chen Sheng ( |
49. | Waiqi shijia, |
huizen van de keizerinnen | De volgende keizerinnen en hun familieleden worden beschreven:
|
50. | Chu Yuanwang shijia, |
huis van prins Chu Yuan | Liu Jiao ( |
51. | Jing Yan shijia, 荊燕 |
huizen van Jing en Yan |
|
52. | Qi Daohuiwang shijia, |
huis van prins Qi Daohui | Liu Fei |
53. | Xiao xiangguo shijia, |
huis van de opperadviseur Xiao | Xiao He ( |
54. | Cao xiangguo shijia, 曹相 |
huis van de eerste minister Cao | Cao Shen (曹參, †191 v.Chr.) was vanaf 193 v.Chr. opperadviseur (xiangguo, |
55. | Liuhou shijia, |
huis van de markies van Liu | Zhang Liang, ( |
56. | Chen chengxiang shijia, |
huis van hoofdadviseur Chen | Chen Ping ( |
57. | Jianghou Zhou Bo shijia, 絳侯 |
huis van Zhou Bo, markies van Jiang | Zhou Bo ( |
58. | Liang Xiaowang shijia, |
huis van prins Liang Xiao | Liu Wu ( |
59. | Wuzong shijia, |
huizen van de vijf clans | Bedoeld zijn de zonen van de vijf vrouwen van keizer Jing. Besproken worden:
|
60. | sanwang shijia, |
de huizen van de drie prinsen | Drie van de zonen van keizer Wu:
|
Exemplarische overleveringen (biografieën)
bewerkenLiezhuan (
Juan 61-130:
juan | Titel | Vertaling | Opmerkingen |
---|---|---|---|
61. | Boyi liezhuan, |
biografieën van Boyi | Boyi ( |
62. | Guan Yan liezhuan, |
biografieën van Guan en van Yan |
|
63. | Laozi Han Fei liezhuan, |
biografieën van Laozi en van Han Fei |
|
64. | Sima Rangju liezhuan, |
biografie van Sima Rangju | Sima Rangju (rond 500 v.Chr.) was een generaal uit Qi. Aan hem wordt de samenstelling van een traktaat over oorlogvoering, de Simafa ( |
65. | Sunzi Wu Qi liezhuan, |
biografieën van Sunzi en van Wu Qi |
|
66. | Wu Zixu liezhuan, |
biografie van Wu Zixu | Wu Zixu (†484 v.Chr.) was adviseur van Helü (闔閭), van 514 tot 496 v.Chr. koning van Wu. |
67. | Zhongni dizi liezhuan, |
biografieën van leerlingen van Zhongni | Bedoeld zijn leerlingen van Confucius. |
68. | Shanghou liezhuan, |
biografie van de heer van Shang | Shang Yang (390-338 v.Chr.) was een legalistisch staatsman uit Qin. |
69. | Su Qin liezhuan, |
biografie van Su Qin | Su Qin (eind 4e eeuw v.Chr.) was een politiek adviseur in diverse staten, die hij in een coalitie bijeen bracht tegen de groeiende macht van Qin. |
70. | Zhang Yi liezhuan, |
biografie van Zhang Yi | Zhang Yi (†310 v.Chr.) was een politiek adviseur uit Yan. |
71. | Chulizi Gan Mao liezhuan, |
biografieën van Chulizi en van Gan Mao | |
72. | Ranghou liezhuan, |
biografie van de markies van Rang | Wei Ran ( |
73. | Bai Qi Wang Jian liezhuan, |
biografieën van Bai Qi en van Wang Jian | |
74. | Mengzi Xun Qing liezhuan |
biografieën van Mengzi en Xun Qing |
|
75. | Mengchangjun liezhuan, |
biografie van heer Mengchang | Mengchangjun (heer Mengchang, †ca. 280 v.Chr.), was een minister uit Qi. Hij wist de staten Han, Wei, Zhao en Chu in een alliantie tegen Qin bijeen te brengen. |
76. | Pingyuanjun Yu Qing liezhuan, |
biografie van heer Pingyuan en van Yu Qing |
|
77. | Weigongzi liezhuan, |
biografie van de zoon van de hertog van Wei | Xinlingjun ( |
78. | Chunshenjun liezhuan, |
biografie van heer Chunshen | Chunshenjun ( |
79. | Fan Sui Cai Ze liezhuan, 范睢蔡澤 |
biografieën van Fan Sui en van Cai Ze | |
80. | Yue Yi liezhuan, |
biografie van Yue Yi | Yue Yi ( |
81. | Lian Po Lin Xiangru liezhuan |
biografieën van Lian Po en van Lin Xiangru |
|
82. | Tian Dan liezhuan, |
biografie van Tian Dan | Tian Dan |
83. | Lu Zhonglian Zou Yang liezhuan, 魯仲 |
biografieën van Lu Zhonglian en van Zou Yang |
|
84. | Qu Yuan Jiasheng liezhuan, |
biografieën van Qu Yuan en van meester Jia |
|
85. | Lü Buwei sheng liezhuan, |
biografie van meester Lü Buwei | Lü Buwei (†235 v.Chr.) was een legalistisch staatsman uit Qin en leidde de samenstelling van Lüshi chunqiu ( |
86. | Cike liezhuan |
biografieën van moordenaars (Cike betekent letterlijk "neerstekende gasten") |
|
87. | Li Si liezhuan, |
biografie van Li Si | Li Si (†207 v.Chr.) was eerste minister tijdens de Qin-dynastie |
88. | Meng Tian liezhuan, |
biografie van Meng Tian | Meng Tian (†210 v.Chr.), generaal in dienst van de Eerste Keizer, versloeg de Xiongnu en hield toezicht op de bouw van de Grote Muur. |
89. | Zhang Er Chen Yu liezhuan, |
biografieën van Zhang Er en van Chen Yu |
|
90. | Wei Bao Peng Yue liezhuan, |
biografieën van Wei Bao en van Peng Yue | |
91. | Qing Bu liezhuan, 黥布 |
biografie van Qing Bu | Ying Bu ( |
92. | Huaiyinhou liezhuan, 淮陰 |
biografie van de markies van Huaiyin | De markies van Huaiyin was Han Xin ( |
93. | Han Xin Lu Wan liezhuan, |
biografieën van Xin, koning van Han en van Lu Wan | Bevat naast de biografieën van Han Xin en van Lu Wan ook die van Chen Xi (
|
94. | Tian Dan liezhuan, |
biografie van Tian Dan | Tian Dan ( |
95. | Fan Li Teng Guan liezhuan, 樊酈滕灌 |
biografieën van Fan, van Li, van Teng en van Guan | Bedoeld zijn:
|
96. | Zhang chengxiang liezhuan, |
biografie van eerste minister Zhang | Bedoeld is Zhang Cang ( |
97. | Li Sheng Lu Jia liezhuan, 酈生 |
biografieën van Li Sheng (Meester Li) en van Lu Jia | |
98. | Fu Jin Kuaicheng liezhuan, |
biografieën van Fu, van Jin en van (de markies van) Kuaicheng | Bedoeld zijn: |
99. | Liu Jing Shusun Tong liezhuan, |
biografieën van Liu Jing en van Shusun Tong | Bedoeld zijn:
|
100. | Ji Bu Luan Bu liezhuan, |
biografieën van Ji Bu en van Luan Bu | Bedoeld zijn:
|
101. | Yuan Ang Chao Cuo liezhuan, 袁盎 |
biografieën van Yuan Ang en van Chao Cuo | Bedoeld zijn twee functionarissen die voortdurend in onmin met elkaar leefden:
|
102. | Zhang Shizhi Feng Tang liezhuan, |
biografieën van Zhang Shizhi en van Feng Tang | Bedoeld zijn twee hoge functionarissen onder de keizers Wen en Jing:
|
103. | Wan Shi Zhang Shu liezhuan, |
biografieën van Wan Shi en van Zhang Shu | Bedoeld zijn:
|
104. | Tian Shu liezhuan, |
biografie van Tian Shu | Tian Shu ( |
105. | Pian Que Canggong liezhuan, |
biografieën van Pian Que en van Heer Cang | Twee geneesheren:
|
106. | Wuwangbi liezhuan, |
biografie van Bi, koning van Wu | Liu Bi ( |
107. | Weiqi Wu'anhou liezhuan, |
biografieën van de markies van Weiqi en de markies van Wu'an | Bedoeld zijn:
|
108. | Han Changru liezhuan, |
biografie van Han Changru | Bedoeld is Han Anguo ( |
109. | Li jiangjun liezhuan, |
biografie van generaal Li | Li Guang ( |
110. | Xiongnu liezhuan, |
overleveringen over de Xiongnu | Xiongnu |
111. | Wei jiangjun piaoqi liezhuan, |
biografie van de generaal van de cavalerie Wei | Wei Qing ( |
112. | Pingjinhou Zhufu liezhuan |
biografieën van de markies van Pingjin en van Zhufu |
|
113. | Nanyue liezhuan, |
overleveringen over de Zuidelijke Yue | De Yue bewoonden het zuidoostelijk kustgebied van China |
114. | Dongyue liezhuan, |
overleveringen over de Oostelijke Yue | Is te beschouwen als het vervolg op juan 41. |
115. | Chaoxian liezhuan |
overleveringen over Chosun | Chosun is Korea. In feite wordt hier de militaire campagne tegen Wei Yuchu en zijn rijk in het huidige Liaoning en het noorden van Korea beschreven. |
116. | Xinanyi liezhuan |
overleveringen over de Yi uit het zuidwesten | beschrijft de expansie van het Han-rijk naar het zuidwesten. |
117. | Sima Xiangru liezhuan |
biografie van Sima Xiangru | Sima Xiangru ( |
118. | Huainan Hengshan liezhuan |
biografieën van Huainan en van Hengshan | De prinsen (koningen) van Huainan en van Hengshan. Genoemd worden:
|
119. | Xunli liezhuan 循吏 |
biografieën van oprechte beambten | Genoemd zijn: |
120. | Ji Zheng liezhuan, 汲鄭 |
biografieën van Ji en van Zheng | Bedoeld zijn:
|
121. | Rulin liezhuan, 儒林 |
biografieën (uit het woud) van confucianistische geleerden | Genoemd zijn:
|
122. | Kuli liezhuan |
biografieën van meedogenloze beambten | Genoemd zijn:
|
123. | Dayuan liezhuan |
overleveringen uit Dayuan | Dayuan lag in de Vallei van Fergana (Transoxanië). In dit hoofdstuk worden naast Dayuan ook de volgende gebieden beschreven:
|
124. | Youxia liezhuan |
biografieën van dolende dapperen (William H. Nienhauser Jr. vertaalt youxia ( |
Genoemd zijn:
|
125. | Ningxing liezhuan 佞幸 |
biografieën van listige gunstelingen (William H. Nienhauser Jr. vertaalt ningxing (佞幸) met Artful Favorites) | Genoemd zijn:
|
126. | Huaji liezhuan |
biografieën van grappenmakers (William H. Nienhauser Jr. vertaalt huaji ( |
Genoemd worden twee groepen personen:
|
127. | Rizhe liezhuan |
biografieën van waarzeggers (William H. Nienhauser Jr. vertaalt rizhe ( |
Sima Jizhu ( |
128. | Guice liezhuan |
biografieën van voorspellers (William H. Nienhauser Jr. vertaalt guice ( |
Uitleg van voorspellingen met behulp van het verhitten van buikschilden van schildpadden. Zijdelings worden ook voorspellingen met stengels van het duizendblad behandeld (zoals die zijn beschreven in het Boek der Veranderingen) uitgelegd. |
129. | Huozhi liezhuan |
biografieën van personen die zeer rijk zijn geworden (William H. Nienhauser Jr. vertaalt huozhi ( |
Dit hoofdstuk bestaat uit vijf onderdelen:
(Zie ook juan 30, de verhandeling over economie. |
130. | Taishigong zixu, |
autobiografisch nawoord van de hofhistoriograaf | autobiografie van Sima Qian, zie hieronder voor nadere uitleg. |
Nawoord
bewerkenJuan 130, het laatste hoofdstuk, bevat een nawoord (xu) met daarin een autobiografie van Sima Qian. Hij legt daarin uit waarom hij Shiji heeft geschreven en onder welke omstandigheden hij dit heeft gedaan. Dit hoofdstuk kan worden uitgesplitst in vijf onderdelen:
- De voorouders van Sima Qian. De afkomst wordt doorgetrokken tot de tijd van de Gele Keizer. Tijdens de Zhou-dynastie kregen zij Sima als clannaam. Vanaf dat moment waren zij belast met de optekening van historische gebeurtenissen. Verder worden verschillende takken van de Sima-clan vermeld.
- Levensbeschrijving van Sima Tan, zijn vader. Dit onderdeel bevat onder meer een letterlijke weergave van zijn "Verhandeling over de essentie van de zes intellectuele stromingen", (liujia zhi yaozhi,
六 家 之 要 指 ). Door dit geschrift op deze manier in zijn nawoord op te nemen, gaf Sima Qian aan die verhandeling tot het belangrijkste werk van zijn vader te rekenen. - De eigenlijke autobiografie van Sima Qian, die begint met "hij [Sima Tan] kreeg een zoon genaamd Qian" (you zi yue Qian,
有子 曰遷) en doorloopt tot en met zijn castratie naar aanleiding van de kwestie Li Ling. Sima Qian eindigt met een zelfbeklag dat zijn lichaam nergens meer voor diende en dat hij daar zelf schuld aan was. - Beschouwing over de redenen om Shiji te schrijven. Hier legt Sima Qian uit dat "woede" (fen,
憤 ) bij veel personen uit de oude geschiedenis een drijfveer was geweest om grote werken te realiseren. Deze opmerking leidde later tot een kritische reactie van Ban Gu in diens biografie over Sima Qian in de Hanshu. - Inhoudsopgave van Shiji, waarbij Sima Qian voor elk van de 130 hoofdstukken een kort, berijmd voorwoord schreef.
Vertalingen
bewerkenDe eerste complete en geannoteerde vertaling in een westerse taal wordt verzorgd door William H. Nienhauser Jr.
- (en) Ssu-ma Ch'ien, The Grand Scribe's Records, Bloomington [etc.]: Indiana University Press. Van de geplande 12 delen zijn verschenen:
- Vol. 1: The Basic Annals of Pre-Han China, (1994), ISBN 0-253-34021-7, (vertaling van benji en daarmee ook juan 1 tot en met 7, zonder de toevoeging door Sima Zhen).
- Vol. 2: The Basic Annals of Han China, (2002), ISBN 0-253-34022-5, (vertaling van benji en daarmee ook juan 8 tot en met 12).
- (Vol. 3 tabellen, moet nog verschijnen)
- (Vol. 4 verhandelingen, moet nog verschijnen)
- Vol. 5.1: The Hereditary Houses of Pre-Han China, Part 1, (2006), ISBN 0-253-34025-X, (vertaling van shijia 1 tot en met 10, dat wil zeggen juan 31-40).
- (Vol. 5.2 pre-Han erfelijke geslachten 2, moet nog verschijnen. 2024?)
- Vol. 6: The Hereditary Houses, Part 3, (2022), ISBN 978-0-253-06418-9, (vertaling van shijia 18 tot en met 30, dat wil zeggen juan 48-60).
- Vol. 7: The Memoirs of Pre-Han China, (1994), ISBN 0-253-34027-6, (vertaling van liezhuan 1 tot en met 28, dat wil zeggen juan 61-88).
- Vol. 8: The Memoirs of Han China, Part 1, (2008), ISBN 978-0-253-34028-3, (vertaling van liezhuan 29 tot en met 44, dat wil zeggen juan 89-104).
- Vol. 9: The Memoirs of Han China, Part 2, (2010), ISBN 978-0-253-35590-4, (vertaling van liezhuan 45 tot en met 52, dat wil zeggen juan 105-112).
- Vol. 10: The Memoirs of Han China, Part 3, (2016), ISBN 978-0-253-01931-8, (vertaling van liezhuan 53 tot en met 61, dat wil zeggen juan 113-121).
- Vol. 11: The Memoirs of Han China, Part 4, (2019), ISBN 978-0-253-04610-9, (vertaling van liezhuan 54 tot en met 70, dat wil zeggen juan 122-130).
Een gedeeltelijke vertaling is reeds verzorgd door Burton Watson:
- (en) Sima Qian, Records of the Grand Historian of China, vertaald door Burton Watson, New York: Columbia University Press.
- Qin Dynasty (1993), ISBN 0-231-08168-5 (hbk), ISBN 0-231-08169-3 (pbk)
- Han Dynasty 1. Early Years of the Han Dynasty, 209 to 141 B.C. (1993), ISBN 0-231-08164-2 (hbk), ISBN 0-231-08165-0 (pbk)
- Han Dynasty 2. The Age of Emperor Wu, 140 to circa 100 B.C. (1993), ISBN 0-231-08166-9 (hbk), ISBN 0-231-08167-7 (pbk)
- Vertaling van de hoofdstukken 7-12, 16-20, 28-30, 48-59, 61, 66, 82, 84-86, 89-104, 106-125, 127, 129.
Een andere vertaling is verzorgd door Yang Xianyi en Gladys Yang:
- Yang Hsien-yi (Yang Xianyi) en Gladys Yang, Selections from Records of the Historian. Hong Kong (Commercial Press) 1974 en vele herdrukken (waaronder die van de Foreign Languages Press, Peking 1979), ISBN 9787119046808.
- Vertaling van 31 hoofdstukken, namelijk 6, 7, 41, 47, 48, 55, 56, 65, 66, 68, 74-77. 79, 81, 82, 85, 86, 92, 100, 102, 106, 107, 109, 118, 120, 122, 124, 126, 129.
Een oude vertaling maar nog steeds goed leesbaar en rijk voorzien van opmerkingen is die van Édouard Chavannes:
- (fr) Chavannes, Édouard, Les mémoires historiques de Se-ma Ts'ien / traduits et annotés par Édouard Chavannes, Parijs (Leroux) 1895-1905.
- deel 1 (1895), hoofdstuk 1-4, inclusief de toevoeging door Sima Zhen.
- deel 2 (1897), hoofdstuk 5-12.
- deel 3.1 (1898), hoofdstuk 13-22.
- deel 3.2 (1899), hoofdstuk 23-30.
- deel 4 (1901), hoofdstuk 31-42,
- deel 5 (1905), hoofdstuk 43-47,
- deel 6 (1969), hoofdstuk 48-52, in: Collection U.N.E.S.C.O. d'œuvre représentatives. Série chinoise.
- Herdruk delen 1-5 in 1967, Parijs (Librairie d'Amérique et d'Orient).
Een vertaling van de 'annalen' over de Drie Verhevenen, die door Sima Zhen in de 8e eeuw aan het eerste hoofdstuk van Shiji is toegevoegd:
- (en) Allan, Herbert J., 'Ssŭma Ch‘ien's Historical Records. Introductory Chapter', in: The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland for 1894, p. 269-278. Klik hier voor de vertaling (Original Record of the Three Sovereigns. Preliminary Chapter).
Literatuur
bewerken- Hulsewé A.F.P., 'Shih chi' in: Early Chinese Texts. A Bibliographical Guide (Loewe, Michael, ed.) p. 405-414, Berkeley (Society for the Study of Early China) 1993, ISBN 1-55729-043-1.
- Durrant, Stephen W., The Cloudy Mirror. Tension and Conflict in the Writings of Sima Qian, Albany (State University of New York Press) 1995, ISBN 0-7914-2656-4.
- Grant, Hardy, Worlds of Bronze and Bamboo. Sima Qian's Conquest of History, New York (Columbia University Press) 1999, ISBN 0-231-11305-6
- Hulsewé, A.F.P., 'Notes on the Historiography of the Han period', in: Beasley, W.G. en E.G. Pulleyblank (eds.), Historians of China and Japan, New York (Oxford University Press) 1961, p. 31-44.
- Nienhauser, William H., "Sima Qian and the Shiji" in: Woolf, Daniel (ed.), The Oxford History of Historical Writing, deel 1 (Beginning to AD 600), Oxford (Oxford University Press) 2011, ISBN 978-0-19-921815-8, p. 463-485.
- 'Shih-chi' in: Nienhauser, William H (ed.), The Indiana Companion to Traditional Chinese Literature, Bloomington (Indiana University Press), 1998, ISBN 957-638-516-4, p. 689-692.
Over de verdwenen hoofdstukken uit Shiji en hun relatie met Hanshu:
- Hervouet, Yves, 'La valeur relative des textes du Che ki et du Han chou', in: Mélanges de sinologie offerts a Monsieur Paul Demiéville, II, Parijs (Presses universitaires de France) 1974, p. 55-76. (Bibliothèque de l'Institut des Hautes Études Chinoises, vol. xx).
- Hulsewé, A.F.P., 'The problem of authenticity in Shih chi 123, the memoir on Ta yuan', in T'oung Pao, 61 (1975), pp. 83-147.
Externe links
bewerken- (en) Shiji Samenvattend overzicht door de Duitse sinoloog Ulrich Theobald.
- (fr) Klik hier voor de inleiding en klik hier voor de vertaling van hoofdstuk 1-52 door Édouard Chavannes (1865-1918).
- (en) Klik hier voor de toevoeging van Sima Zhen over de Drie Verhevenen.
- (zh) De Zhonghua-uitgave is beschikbaar via het project Scripta Sinica van de Academia Sinica, Taipei. Klik daar op
免 費 使用 om op de site van Scripta Sinica te komen, open vervolgens史 en open dan正史 . Ga naar史記 , het werk kan naar keuze worden geraadpleegd per hoofdstuk, per paragraaf of per pagina. - (zh) Klik hier voor de tekst van Shiji in het kader van het Chinese Text Project.