1. Το Σύνταγμα του 1973 ανεστάλη (η ισχύς του) στις 5 Ιουλίου 1977, αποκαταστάθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 1985, ανεστάλη ξανά στις 15 Οκτωβρίου 1999, επαναφέρθηκε σε στάδια το 2002, τροποποιήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2003, η ισχύς του ανεστάλη στις 3 Νοεμβρίου 2007 και αποκαταστάθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2007.
ΗΙσλαμική Δημοκρατία του Πακιστάν (ούρντου: پاکستان) είναι χώρα της Νότιας Ασίας. Βρίσκεται στην περιοχή όπου ενώνονται ηΝότια Ασία, ηΚεντρική ΑσίακαιηΜέση Ανατολή.[6][7] Βρέχεται από τηνΑραβική θάλασσακαι έχει ακτογραμμή μήκους 1.046 χιλιομέτρων, και συνορεύει μετοΑφγανιστάνκαιτοΙράνστα δυτικά, τοΤατζικιστάνστα βόρεια, τηνΙνδίαστα ανατολικά καιτηνΚίνα (αυτόνομη περιοχή Ξιγιάνγκ-Ουγκούρ της Κίνας) στα βόρεια. Έχει έκταση 880.940 τ.χλμ.και πληθυσμό 241.499.431[8] κατοίκους, σύμφωνα μετην επίσημη απογραφή του 2023. Πρωτεύουσα σήμερα είναι τοΙσλαμαμπάντ, ενώ παλαιότερα ήταν τοΚαράτσι.
Το Πακιστάν είναι μία κατεξοχήν μουσουλμανική χώρα με έναν από τους μεγαλύτερους μουσουλμανικούς πληθυσμούς παγκοσμίως. Έχει πανάρχαια ιστορία αποίκισης και πολιτισμού, που περιλαμβάνει τονΠολιτισμό της κοιλάδας του Ινδού. Στην περιοχή έχουν εισβάλει κατά καιρούς Έλληνες, Πέρσες, Άραβες, Αφγανοί, Τούρκοι και Μογγόλοι. Έγινε τμήμα των Βρετανικών Ινδιών κατά το 19ο αιώνα και κήρυξε την ανεξαρτησία τουτο 1947. Από τότε, η χώρα χαρακτηρίζεται από περιόδους οικονομικής και στρατιωτικής ανάπτυξης, ενώ διακρίνεται γιατην πολιτική της αστάθεια. Είναι επίσης ιστορικά παραδοσιακός εχθρός μετηνΙνδία.
Το Πακιστάν είναι ομοσπονδιακή δημοκρατία αποτελούμενη από τέσσερις επαρχίες και τέσσερις ομοσπονδιακές περιοχές συντην ομοσπονδιακή περιοχή της πρωτεύουσας. Η περιοχή τουΚασμίρ διεκδικείται από το Πακιστάν καιτην Ινδία, με αποτέλεσμα οι δύο χώρες να έχουν εμπλακεί αρκετές φορές σε ένοπλες συγκρούσεις. Το Πακιστάν είναι η μόνη μουσουλμανική από τις εννέα χώρες που κατέχουν πυρηνικά όπλα.
Ως περιφερειακή[9][10][11]και μέση δύναμη,[12][13][14]το Πακιστάν έχει τον έκτο μεγαλύτερο στρατό ξηράς. Είναι επίσης πυρηνική δύναμη, το δεύτερο πυρηνικό κράτος στην Νότια Ασία μετά την Ινδία. Το Πακιστάν έχει ημιβιομηχανοποιημένη οικονομία, με ανεπτυγμένο τον αγροτικό τομέα, ενώ ο τομέας των υπηρεσιών είναι αναπτυσσόμενος.[15][16]Η πακιστανική οικονομία είναι η 24η μεγαλύτερη παγκοσμίως σε αξία αγοραστικής δύναμης καιη 41η μεγαλύτερη στο ονομαστικό ΑΕΠ (σύμφωνα μετην Παγκόσμια Τράπεζα). Βρίσκεται μεταξύ των αναδυόμενων και γρηγορότερα αναπτυσσόμενων χωρών του κόσμου,[17][18] ενώ η μέση τάξη του Πακιστάν είναι από τις μεγαλύτερες και γρηγορότερα αναπτυσσόμενες μέσες τάξεις παγκοσμίως.[19][20]
Η ιστορία του ανεξάρτητου Πακιστάν έχει χαρακτηριστεί από περιόδους στρατιωτικής εξουσίας. Από το 2008 υπάρχει μια μετάβαση στην δημοκρατία, εν μέσω συγκρούσεων μετη γειτονική Ινδία. Στα κύρια προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα περιλαμβάνεται οαναλφαβητισμός, η φροντίδα υγείας καιηδιαφθορά, ωστόσο τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί η φτώχεια[21]και τρομοκρατία,[22] ενώ το κατά κεφαλήν εισόδημα έχει αυξηθεί.[23]Το Πακιστάν είναι μέλος τωνΗνωμένων Εθνών, τουΚινήματος των Αδεσμεύτων, του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας, της Κοινοπολιτείας των Εθνών, του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας, του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης, του Νοτιοασιατικού Συνδέσμου γιατην Περιφερειακή Συνεργασία, των Αναπτυσσόμενων Οχτώ, της Ομάδας των Είκοσι, της Ομάδας των 24, της Ομάδας των 77 και του Οικονομικού και Κοινωνικού Συμβουλίου τουΟΗΕ. Είναι συνδεδεμένο μέλος τουCERN. Το Πακιστάν έχει υπογράψει τοΠρωτόκολλο του Κιότο, της Συμφωνίας του Παρισιούκαιτου Διεθνούς Σύμφωνου των Αστικών και Πολιτικών Δικαιωμάτων.
ΟΜουχάμαντ Ικμπάλ (γνωστός και ως Αλλάμα Ικμπάλ) είναι εθνικός ποιητής του Πακιστάν. Εκτός από την πατρίδα του, είναι πολύ γνωστός στο Ιράν, όπου είναι γνωστός ως Ικμπάλ-ε-Λαχορί (Ικμπάλ της Λαχώρης, περσικά: اقبال لاهوری). Επίσης, οιΙνδοί, οιΠακιστανοί, οιΙρανοίκαιοιΜπανγκλαντεσιανοίτον θαυμάζουν ως σημαντικό ποιητή. Επίσης απολαμβάνει τον σεβασμό μελετητών της λογοτεχνίας.[24][25]
Το όνομα Πακιστάνδεν αποτελεί ιστορικό όνομα γεωγραφικής περιοχής, αλλά μια σύγχρονη επινόηση της δεκαετίας του1930.
Συγκεκριμένα τη λέξη Πακιστάν την επινόησε το1933οΤσούνταρι Ραχμάτ Αλί,[26]ο αποκαλούμενος προφήτης του μουσουλμανικού εθνικισμού στηνΙνδίατην περίοδο πουοΜαχάτμα ΓκάντικαιοΠαντίτ Νεχρού αγωνίζονταν γιατην ανεξαρτησία της Ινδίας από τους Άγγλους. Αρχικό όνομα ήταν "ΠΑΚΣΤΑΝ" (χωρίς Ι) που αποτελούσε αρκτικόλεξοεκτων αρχικών γραμμάτων των γεωγραφικών περιοχών της τότε Ινδίας όπου διέμεναν μουσουλμάνοι (οι 5 βόρειες περιοχές τουβρετανικού Ρατζ) . Έτσι το πρώτο γράμμα Π δόθηκε γιατην περιοχή Παντζάμπ, το δεύτερο, Αγιατην περιοχή Αφγανία, το τρίτο Κγιατην περιοχή Κασμίρ, το τέταρτο Σγια τις περιοχές τωνΣιντ, λαών με ισλαμική παράδοση της Δυτικής Ινδίας και τέλος η κατάληξη ΤΑΝπου πρόκειται για περσική (φαρσί) λέξη που σημαίνει έδαφος - χώρα. Κατά μία άλλη εκδοχή η κατάληξη -ταν προέρχερται από την περιοχή Βαλουχιστάν.[27][28][29]Τα παραπάνω σε συνδυασμό μετη λέξη "ΠΑΚ" της γλωσσικής διαλέκτου ορντού, που μιλούν οι μουσουλμάνοι της Δ. Ινδίας σημαίνει "καθαρό". Έτσι η λέξη ΠΑΚ-ΣΤΑΝ σημαίνει "χώρα των καθαρών" (γνήσιων μουσουλμάνων).[30][31]
Την επινόηση αυτή υιοθέτησε στη συνέχεια ο πολιτικός εθνικιστής Μοχάμεντ Αλή Τζιννάχ, ηγέτης της "Μουσουλμανικής Ένωσης" της Ινδίας, προσθέτοντας στη λέξη το γράμμα Ι, προς διευκόλυνση της προφοράς της[32], παίρνοντας την τελική μορφή "ΠΑΚΙΣΤΑΝ" την οποία και έθεσε επίσημα ως αίτημα χώρας ανεξαρτησίας των Ινδών μουσουλμάνων προκαι κατά τις επίσημες συνομιλίες του εκπροσώπου τουΤσώρτσιλ, Στάφορντ Κριππςτον Απρίλιο του 1942. Την ονομασία αυτή υιοθέτησαν στη συνέχεια καιοι Άγγλοι στις περαιτέρω συζητήσεις τους γιατην ανεξαρτησία και διχοτόμηση της Ινδίας.
Η περιοχή του σημερινού Πακιστάν κατακτήθηκε και κατοικήθηκε κατά καιρούς από πολλά κύματα κατακτητών και μεταναστών που επηρέασαν και απορροφήθηκαν από ντόπιους λαούς. Διάφορες αυτοκρατορίες έχουν συμπεριλάβει τα εδάφη του, όπως η Περσική καιη αυτοκρατορία τουΜεγάλου Αλεξάνδρου. ΤοΙνδο-ελληνικό βασίλειο που ίδρυσε στη συνέχεια οΔημήτριος Α΄ της Βακτριανής έφτασε στο απόγειο της ακμής του υπό τον βασιλιά Μένανδρο όπου άνθησε ο ελληνο-βουδιστικός πολιτισμός. Υπάρχουν και σήμερα σημαντικοί αρχαιολογικοί χώροι της περιόδου όπως στην αρχαία πόλη Τάξιλα (Ταξασίλα), δυτικά της σημερινής Ισλαμαμπάντ, πουστην αρχαιότητα διετέλεσε σπουδαίο κέντρο μάθησης.[33]
Το 712 μ.Χ. κατακτήθηκε από τους Άραβες -οι οποίοι το χρησιμοποίησαν και ως βάση για περαιτέρω κατακτήσεις ανατολικά- καιο πληθυσμός εξισλαμίστηκε. Αργότερα συμπεριλήφθηκε μαζί μετην Ινδία στηνΒρετανική Αυτοκρατορία.
Το 1947 οι Βρετανοί αποχωρούν από την Ινδία, από την οποία αποσχίστηκε το καθαρά Μουσουλμανικό κράτος του Πακιστάν, το οποίο χωριζόταν σε Δυτικό και Ανατολικό τμήμα, ανάμεσα στα οποία βρίσκονταν 1.600 χλμ. ινδικού εδάφους.
Το σημερινό Πακιστάν προέκυψε μετά την αποσκίρτηση του Ανατολικού Πακιστάν καιτη δημιουργία νέου κράτους (τουΜπανγκλαντές) το 1971.
Οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι το Πακιστάν αποτελούσε τμήμα της πλουσιότερης περιοχής του κόσμου την πρώτη χιλιετία μ.Χ., έχοντας το μεγαλύτερο ΑΕΠ. Το πλεονέκτημα χάθηκε τον 18ο αιώνα όταν άλλες περιοχές όπως η Κίνα καιη Δυτική Ευρώπη άρχισαν να αναπτύσσονται.[39]Το Πακιστάν προσδιορίζεται ως μία αναπτυσσόμενη χώρα[40][41]και είναι μέρος των Επόμενων Έντεκα, μιας ομάδας έντεκα κρατών, που σύμφωνα με τους BRICs, υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες να γίνουν οι μεγαλύτερες οικονομίες τον 21ο αιώνα.[42]
Τα τελευταία χρόνια, μετά από δεκαετίες κοινωνικής ανισότητας, σοβαροί τομείς στην μακροδιαχείρηση και ανισόρροπα μακροοικονομικά σε βασικές υπηρεσίες όπως τους σιδηρόδρομους καιτην παραγωγή ενέργειας έχει αναπτυχθεί.[43]Η οικονομία προσδιορίζεται ως ημιβιομηχανοποιημένη, μετα κέντρα ανάπτυξης να βρίσκονται κατά μήκος του Ινδού ποταμού.[44][45][46]Οι διαφοροποιημένες οικονομίες του Καράτσι καιτων αστικών κέντρων του Παντζάμπ συνυπάρχουν με λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές σε άλλα τμήματα της χώρας, μερικώς στο Βαλουχιστάν.[45] Σύμφωνα μετον Δείκτη Οικονομικής Πολυπλοκότητας, το Πακιστάν είναι ο 67ος μεγαλύτερος εξαγωγέας καιη 106ηπιο πολύπλοκη οικονομία.[47] Κατά την διάρκεια του δημοσιονομικού έτους 2015-16, οι εξαγωγές του Πακιστάν ανέρχονταν στα 20.81 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι εισαγωγές ανέρχονταν στα 44.76 δισεκατομμύρια δολάρια, με αποτέλεσμα το εμπορικό έλλειμμα να ανέρχεται στα 23.96 δισεκατομμύρια δολάρια.[48]
Το Χρηματιστήριο του Πακιστάν είναι μία από τις καλύτερα αποδοτικές αγορές του κόσμου. Σύμφωνα μετο Φορμπς, το Χρηματιστήριο έδωσε μια επιστροφή 400% ανάμεσα στο 2010 και το 2015.[49]
Το εκτιμώμενο ονομαστικό ΑΕΠτου Πακιστάν ανερχόταν στα 271 δισεκατομμύρια δολάρια το 2016. ΤοΑΕΠσε Αξία αγοραστικής δύναμης ανερχόταν στα 946.667 δισεκατομμύρια δολάρια.[50]Το εκτιμώμενο ονομαστικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ ανερχόταν στα 1.561 δολάρια,[51] ενώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠσε αξία αγοραστικής δύναμης ανερχόταν στα 5.010 δολάρια (σε διεθνή δολάρια),[52]καιη αναλογία χρέους στοΑΕΠ βρισκόταν στο 66,50%.[53] Σύμφωνα μετην Παγκόσμια Τράπεζα, το Πακιστάν έχει σημαντικές στρατηγικές προσφορές. Το αυξανόμενο ποσοστό των νέων παρέχει στην χώρα δυναμικό δημοσιογραφικό μέρισμα καιμια πρόκληση γιατην παροχή επαρκών υπηρεσιών και απασχόλησης.[54]Το 21.04% του πληθυσμού της χώρας ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, ζώντας με 1,25 δολάρια την ημέρα. Η ανεργία ανερχόταν στο 5.5%.[55]Το Πακιστάν έχει έναν εκτιμώμενο αριθμό 40 εκατομμυρίων πολιτών μέσης τάξης, αριθμός πουθα αυξηθεί στα 100 εκατομμύρια το 2050.[56]Μια αναφορά του 2015, δημοσιευμένη από την Παγκόσμια Τράπεζα κατέταξε την οικονομία του Πακιστάν ως την 24η μεγαλύτερη[57] παγκοσμίως σε αγοραστική δύναμη και 41ησε[58] απόλυτους όρους. Είναι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Νότιας Ασίας, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 15.0% του περιφερειακού ΑΕΠ.[59][60]
Από την ανεξαρτησία του, ο ρυθμός της οικονομικής ανάπτυξης του Πακιστάν έχει ποικίλει. Ανκαι έχει χαμηλώσει κατά την διάρκεια των περιόδων δημοκρατικής μετάβασης, ο ρυθμός ήταν εύρωστος κατά την διάρκεια των τριών περιόδων στρατιωτικού νόμου, ωστόσο δεν ιδρύθηκε κάποιο ίδρυμα για βιώσιμη και δίκαιη ανάπτυξη. Οι αρχές καιτα μέσα της δεκαετίας του 2000 ήταν μια περίοδος γρήγορων οικονομικών μεταρρυθμίσεων, καθώς η κυβέρνηση αύξησε την δαπάνη γιατην ανάπτυξη. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την μείωση των επιπέδων φτώχειας κατά 10% καιτην αύξηση τουΑΕΠ κατά 3%.[67][68]Η οικονομία πάγωσε ξανά το 2007.[67]Ο πληθωρισμός έφτασε το 25.0% το 2008,[69]καιτο Πακιστάν εξαρτόταν σε μία δημοσιονομική πολιτική που υποστηριζόταν από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο γιατην αποφυγή χρεοκοπίας.[70][71] Ένα χρόνο, η Τράπεζα Ανάπτυξης της Ασίας ανέφερε ότι η Πακιστανική οικονομική κρίση ελάφυνε.[72]Ο πληθωρισμός ανερχόταν στο 14.1%, στο δημοσιονομικό έτος 2010-11.Από το 2013, ως μέρος ενός προγράμματος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, η οικονομική ανάπτυξη του Πακιστάν ανέβηκε. Το 2014, ηGoldman Sachs προέβλεψε ότι η οικονομία του Πακιστάν θα πολλαπλασιαστεί κατά 15 φορές στα επόμενα 35 χρόνια καιθα γίνει η 18η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου το 2050.[73]Στο βιβλίο του, Η Άνοδος καιη Πτώση των Εθνών,ο Ρουτσίρ Σάρμα χαρακτήρισε ότι η οικονομία του Πακιστάν θα είναι ''Πολύ Καλή'' το 2020. Επίσης, χαρακτήρισε ως πιθανή την μετατροπή του Πακιστάν από ''μια χώρα χαμηλού εισοδήματος σεμια χώρα μέσου εισοδήματος κατά την διάρκεια των επόμενων πέντε χρόνων".[74]
Το Πακιστάν είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς φυσικών προϊόντων, καιη εργατική αγορά του είναι η δέκατη μεγαλύτερη στον κόσμο. Η Πακιστανική διασπορά συνεισέφερε με 19.9 δισεκατομμύρια δολάρια στην οικονομία την διετία 2015-16, και αριθμεί 7 εκατομμύρια άτομα.[75]Οι κύριες πηγές των εμβασμάτων προς το Πακιστάν είναι ταΗνωμένα Αραβικά Εμιράτα, οιΗνωμένες Πολιτείες, ηΣαουδική Αραβία, ταΚράτη του Κόλπου (τοΜπαχρέιν, τοΚουβέιτ, τοΚατάρκαιτοΟμάν), ηΑυστραλία, οΚαναδάς, ηΙαπωνία, τοΗνωμένο Βασίλειο, ηΝορβηγίακαιηΕλβετία.[76][77] Σύμφωνα μετον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, το ποσοστό του Πακιστάν στις παγκόσμιες εξαγωγές μειώνεται, και αντιπροσώπευε το 0.128% των παγκόσμιων εξαγωγών το 2007.[78]
Στο ορεινό βόρειο Πακιστάν υπάρχουν μερικά από τα ψηλότερα βουνά στον κόσμο και δύο από τους μεγαλύτερους παγετώνες εκτός των δύο πόλωνΤοπίο από το βόρειο Πακιστάν: η λίμνη ΜαχουντάτΈρημος στα νότια παράλια της χώρας
Τα εκτεταμένα υψίπεδα στα βόρεια της χώρας περιλαμβάνουν τις οροσειρές ΚαρακορούμκαιΠαμίρκαι ορισμένες από τις υψηλότερες βουνοκορφές στον κόσμο όπως το «Κ2» (8.611 μ.) καιη «Νάνγκα Παρμπάτ» (8.126 μ.). Το οροπέδιο Βαλουχιστάν βρίσκεται στην ομώνυμη επαρχία ενώ στανοτιο-δυτικά συναντάται ηέρημοςΘαρ. Στα σύνορα μετην Ινδία παράλληλα μετον ποταμό Ινδόοι επαρχίες ΠουντζάμπκαιΣιντ περιλαμβάνουν μεγάλες βαλτώδεις πεδιάδες. ο Ινδός ποταμός έχει μήκος 1.609 χλμ. καιοι παραπόταμοί του διασχίζουν όλη τη χώρα, από το ορεινό Κασμίρ σταΒ.Δ. έως την Αραβική Θάλασσα στο νότο.
Το Πακιστάν διαιρείται σε τρεις μεγάλες γεωγραφικές περιοχές - τα υψίπεδα του Βορρά, την πεδιάδα του Ινδού ποταμού - η οποία υποδιαιρείται στις επαρχίες του Πουντζάμπ καιΣινδ - καιτο Οροπέδιο Βαλουχιστάν. Όλα τα ποτάμια του Πακιστάν, π.χ. Σινδου, Τζέλαμ, Ράβι, Σενάμπ και Σατλέτζ έχουν τις πηγές τους στηνΙνδία.
Σε γενικές γραμμές, ο καιρός έχει τέσσερις εποχές: δροσερός, ξηρός χειμώνας (πολύ κρύος στα υψίπεδα του βορρά), ζεστή, ξηρή άνοιξη από τον Μάρτιο έως τον Μάιο, βροχερό πολύ ζεστό καλοκαίρι από τον Ιούνιο έως Σεπτέμβριο (σταΝ.Δ. οι βροχοπτώσεις είναι εντονότατες). Το Πακιστάν είναι μεγάλη χώρα καιο χρόνος πουοι παραπάνω «εποχές» αρχίζουν και τελειώνουν διαφέρει από τόπο σε τόπο. Οι βροχοπτώσεις διαφέρουν σε ποσότητα δραστικά από χρονιά σε χρονιά και συχνά εναλλάσσονται περίοδοι ξηρασίας καιπλημμύρες.
Σύμφωνα μετην απογραφή του 2023 ο πληθυσμός της χώρας φτάνει τα 241.499.431[3] κατοίκους και περίπου το 3,1% του παγκόσμιου πληθυσμού. Είναι από τις πιο πυκνοκατοικημένες χώρες του κόσμου καιο ρυθμός αύξησης του πληθυσμού είναι περίπου στο 2,55% που αντιστοιχεί σε αύξηση 5 εκατομμύρια ανά έτος. Κατά την εποχή της διχοτόμησης μετηνΙνδίατο 1947 ο πληθυσμός του Πακιστάν ήταν 32,5 εκατομμύρια,[80][81]μετην μεγάλη αριθμητική αύξηση να συμβαίνει την περίοδο 1990 με 2009 όταν καιτο σύνολο των κατοίκων αυξήθηκε κατά 57%.[82] Έως το 2030, αναμένεται να ξεπεράσει τον πληθυσμό της Ινδονησίας (265 εκατομμύρια το 2018) καινα γίνει η πολυπληθέστερη μουσουλμανική χώρα στον κόσμο.[83][84]
Η πλειονότητα των Πακιστανών είναι νεαρής ηλικίας μετον μέσο όρο να κυμαίνεται στα 22 έτη, 104 εκατομμύρια να είναι κάτω από την ηλικία των 30 το 2010, καιμε περίπου το 35% των κατοίκων να είναι κάτω από 15 ετών.[80]Ο δείκτης γονιμότητας είναι 3,07, υψηλότερος από το 2,57 της γειτονικής Ινδίας. Το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού διαμένει στο νότιο Πακιστάν κοντά στονΙνδό ποταμό, καιτο Καράτσι είναι η πολυπληθέστερη πόλη.[85] Στις υπόλοιπες περιοχές της χώρας οι μεγαλύτερες πόλεις είναι οιΛαχόρη, Ισλαμαμπάντ (πρωτεύουσα), καιΠεσαβάρ.[67]Οι κάτοικοι των πόλεων αποτελούν το 38% του πληθυσμού, καιη χώρα είναι η πλέον αστικοποιημένη της νότιας Ασίας,[67][80][86] ενώ παράλληλα το, 50% των ανθρώπων ζουνσε πόλεις με πληθυσμό πάνω από 5.000.[87]
Ο προϋπολογισμός για τις υποδομές της υγείας στη χώρα ήταν στο 2.8% τουΑΕΠτο 2013. Ο ιδιωτικός τομέας συγκεντρώνει το περίπου 80% των ασθενών. Περίπου 19% του πληθυσμού και 30% των παιδιών κάτω από 5 ετών πάσχουν από υποσιτισμό.[46]Η θνησιμότητα των παιδιών κάτω από 5 ετών ήταν 86 θάνατοι ανά 1.000 άτομα το 2012.[88]
Στη χώρα ομιλούνται πάνω από 60 γλώσσες μαζί με τις διάφορες τοπικές διαλέκτους. Η κυρίαρχη και κοινώς κατανοητή γλώσσα είναι ηΟύρντου, η οποία αποτελεί σύμβολο της μουσουλμανικής ταυτότητας και της εθνικής ενότητας, μετο 75% των κατοίκων να είναι σε θέση νατην χρησιμοποιήσει, ωστόσο αποτελεί την μητρική γλώσσα μόνο του 8% του πληθυσμού.[90][91][92]Τα Ούρντου καιταΑγγλικά είναι οι επίσημες γλώσσες της χώρας, ωστόσο τα Αγγλικά χρησιμοποιούνται μόνο επισήμως για τις επιχειρήσεις, κυβέρνηση, και νομικά συμβόλαια στην πακιστανική διάλεκτο των Αγγλικών.[67]
Η γλώσσα Παντζάμπι αποτελεί την μητρική γλώσσα του μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού,[93][92] μαζί με τις τοπικές διαλέκτους της όπως τηνΣαραΐκι (νότιο Παντζάμπ) καιτηΧίντκο (Ινδοκούς). Στο βόρειο Πακιστάν ευρεία χρήση έχει καιη γλώσσα Πάστο η οποία χρησιμοποιείται καιστοΣιντκαιτοΒαλουχιστάν,[94] πέρα από τις καθιερωμένες γλώσσες ΣίντικαιΒαλόχιτων αντίστοιχων περιοχών.[94][95][96]
Το Πακιστάν είναι η δεύτερη μεγαλύτερη σε πληθυσμό μουσουλμανική χώρα στον κόσμο, καθώς καιη δεύτερη μεγαλύτερη σε πληθυσμό Σιιτών παγκόσμια. Περίπου το 95% των κατοίκων του Πακιστάν είναι μουσουλμάνοι, το 75% των οποίων Σουνίτες, το 20% Σιίτεςκαιτο 2,3% Αχμαντίς, ενώ υπάρχουν αρκετές κοινότητες Σουφιστών. Ανκαι συνήθως οι δύο βασικές μουσουλμανικές ομάδες Σουνιτών και Σιιτών ζουν αρμονικά μεταξύ τους, περιστασιακά καταγράφονται περιστατικά βίας.
Συνολικά η διάρθρωση του πληθυσμού ως προς το θρησκευτικό δόγμα έχει ως εξής:
Ισλάμ: 173.000.000 (96% του πληθυσμού)
Ινδουισμός: 3.200.000 (1,85%)
Χριστιανισμός: 2.800.000 (1,6%)
Σιχ: περίπου 20.000 (0,001%)
Βουδισμός, Ιουδαϊσμός, Μπαχάι πίστη, Ανιμισμός, Μάρτυρες του Ιεχωβά[97] (σε πολύ μικρά ποσοστά)
Το Πακιστάν είναι Ισλαμική ομοσπονδιακη προεδρευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία. Αρχηγός της κυβέρνησης είναι ο πρωθυπουργός ο οποίος είναι συνήθως ο αρχηγός του κόμματος που μέσω των βουλευτικών εκλογών έχει την απόλυτη πλειοψηφία στο κοινοβούλιο είτε μόνο του,είτε σε συνεργασία με άλλα κόμματα. Ο αρχηγός του κράτους είναι ο πρόεδρος της δημοκρατίας,ο οποίος όμως έχει κυρίως εθιμοτυπικές και συμβολικές εξουσίες.Μοναδική ουσιαστική και σημαντική αρμοδιότητα του προέδρου είναι να παύσει την κυβέρνηση καιτον πρωθυπουργό ανοι τελευταίοι παραβιάσουν το σύνταγμα καιτον νόμο.
Κατά την προεκλογική εκστρατεία για τις βουλευτικές εκλογές του 2008 η χώρα συγκλονίστηκε από τη δολοφονία της αρχηγού της Αντιπολίτευσης, Μπεναζίρ Μπούτο. Η Αντιπολίτευση τελικά κέρδισε τις βουλευτικές εκλογές, που διεξάχθηκαν, έπειτα από αναβολή λόγω της δολοφονίας της Μπούτο, στις 18 Φεβρουαρίουτου2008. Λίγες μέρες μετά, ανακοίνωσε ότι θα σχηματίσει κυβέρνηση συνεργασίας.
Στις βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν στις 11 Μαΐου 2013 οΜουσουλμανικός Σύνδεσμος κέρδισε τη νίκη καιοΝαγουάζ Σαρίφ έγινε πρωθυπουργός και ορκίστηκε στις 5 Ιουνίου 2013.[100]
↑Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα stats.
↑Buzan, Barry· Wæver, Ole (2003). Regions and Powers: The Structure of International Security. Cambridge University Press. σελ. 55. ISBN978-0-521-89111-0. In the framework of their regional security complex theory (RSCT), Barry Buzan and Ole Waever differentiate between superpowers and great powers which act and have an impact on the global level (or system level) and regional powers whose influence may be large in their regions but have less of an impact at the global level. This category of regional powers includes Brazil, Egypt, India, Iran, Iraq, Israel, Nigeria, Pakistan, Saudi Arabia, South Africa and Turkey.
↑Vandamme, Dorothee. «Pakistan and Saudi Arabia : Towards Greater Independence in their Afghan Foreign Policy?»(PDF). Université catholique de Louvain. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο(PDF) στις 10 Οκτωβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2016. Countries like Saudi Arabia and Pakistan have enough influence to not be considered small, but not enough to be major powers. Within the limits of their regions, they play a significant political role. Thus instinctively, they would qualify as middle powers. While it is not the objective here to question the characteristics of Jordan's definition of middle powers, we argue that Pakistan is in fact a middle power despite its being nuclear-armed. When looking at the numbers, for instance, it appears that Saudi Arabia and Pakistan can be classified as middle powers (see in this regard Ping, 2007).
↑Henneberry, S. (2000). «An analysis of industrial–agricultural interactions: A case study in Pakistan». Agricultural Economics22: 17–27. doi:10.1016/S0169-5150(99)00041-9.
↑Monnoo, Kamal (November 23, 2016). «Pakistan's debt profile». The Nation (Pakistan). http://nation.com.pk/columns/23-Nov-2016/pakistan-s-debt-profile. Ανακτήθηκε στις 14 Φεβρουαρίου 2017. «What this latest debt number also means is that over the first quarter (July–September) of this fiscal year, the government added to the debt by some Rs858 billion, taking the debt to GDP ratio to nearly 69.50%, which in Ιουνίου 2016 stood at around 66.50%.»
1 Τμήμα της χώρας ανήκει στηνΑφρική. 2 Συνήθως γεωγραφικά θεωρείται Ασιατική χώρα, αλλά ωστόσο για πολιτισμικούς και ιστορικούς λόγους εντάσσεται συχνά στηνΕυρώπη. 3 Τμήμα της χώρας ανήκει στην Ευρώπη.